Przejdź do treści

Cynamon - właściwości, cejloński czy cassia i ile jeść dziennie

Związane sznurkiem laski cynamonu na ciemnym drewnie
Dłonie zdejmujące pasy wewnętrznej kory z pnia cynamonowca w tropikalnym lesie
Porównanie lasek cynamonu cejlońskiego i cassii obok siebie - widoczna różnica w strukturze i grubości kory
Makro zbliżenie na zwinięte warstwy kory cynamonowej w ciepłym bocznym świetle
Mielony cynamon w miseczce, buteleczka z bursztynowego szkła i związane laski cynamonu na drewnianym stole
Laski cynamonu, kardamon, goździki, imbir, anyż gwiazdkowy i gałka muszkatołowa w miseczkach na ciemnym łupku
6

przygotował Mateusz Lis··18 min czytania

Ten tekst opisuje cynamon jako przyprawę: co naprawdę wykazały badania, czym różni się cejloński od cassii i ile można go jeść bez ryzyka. W naszych świecach sojowych cynamon jest tylko nutą zapachu; w sercu kompozycji ma go m.in. świeczka cynamonowa Piernikowy Toruń. Nic z opisanych niżej właściwości świec nie dotyczy.

Jeśli się spieszysz, przejdź od razu do tabeli dziennych ilości albo do porównania cejlońskiego i cassii.

Czym jest cynamon i jak rośnie?

Cynamon to wysuszona wewnętrzna kora kilku gatunków drzew z rodzaju Cinnamomum, z rodziny wawrzynowatych. „Prawdziwy” cynamon cejloński pochodzi z Cinnamomum verum, a większość cynamonu w światowym handlu to cassia, czyli kilka pokrewnych gatunków: C. cassia, C. burmannii i C. loureiroi.[1]

Dłonie zdejmujące pasy wewnętrznej kory z pnia cynamonowca w tropikalnym lesie
Cynamon to wewnętrzna warstwa kory cynamonowca

Drzewo uprawia się przez dwa lata, potem ścina tuż przy ziemi. W kolejnym roku z korzeni wyrasta około dwunastu nowych pędów i to z nich zdejmuje się korę. Paski wewnętrznej kory zwijają się podczas suszenia w rurki, które znamy jako laski. W ciepłym, przewiewnym miejscu kora wysycha w cztery do sześciu godzin[1].

W 2023 roku świat wyprodukował 238 403 tony cynamonu. Prowadziły Chiny (39%), dalej Wietnam, Indonezja i Sri Lanka, które razem z Chinami dały 98% światowej produkcji[1]. Chiny, Wietnam i Indonezja to ojczyzny gatunków cassii (kolejno C. cassia, C. loureiroi i C. burmannii), Sri Lanka to ojczyzna cynamonu cejlońskiego. Dlatego cynamon bez nazwy gatunku na etykiecie to zwykle cassia, co potwierdza czeskie badanie sklepowych próbek.

Jakie właściwości ma cynamon? Co pokazują badania

Najlepiej zbadana właściwość cynamonu to niewielki wpływ na poziom cukru i lipidów we krwi u osób z cukrzycą typu 2 i zespołem metabolicznym. Efekty są małe, a przeglądy badań dochodzą do różnych wniosków. Reszta popularnych obietnic, od odchudzania po ochronę mózgu, opiera się na badaniach w probówce i na hodowlach komórek.[3][4][2]

Poniższa tabela zbiera to, co najczęściej przypisuje się cynamonowi, i to, na jakim etapie są dowody. To porządkuje temat lepiej niż lista „właściwości leczniczych”: ta sama obietnica może pochodzić z badania na ludziach albo z hodowli komórek, a to dwie zupełnie różne wagi.

Co się mówiCo wykazanoNa kimNasza ocena dowodów
Obniża cukierPrzegląd 11 metaanaliz: niższa glukoza na czczo i HbA1c[3]; przegląd Cochrane 2012: wynik niejednoznaczny[4]Osoby z cukrzycą typu 2 lub PCOSUmiarkowana, sprzeczne wnioski
Poprawia cholesterolPrzegląd 21 metaanaliz: lepszy profil lipidowy, wyraźniej u osób z cukrzycą i zespołem metabolicznym[5]Osoby z chorobami metabolicznymiUmiarkowana
Obniża ciśnienieTen sam przegląd mówi tylko o „potencjale” w regulacji ciśnienia[5]Osoby z chorobami metabolicznymiSłaba
Pomaga schudnąćNCCIH: nie wiadomo, czy suplementy pomagają w odchudzaniu[2]; aldehyd cynamonowy pobudzał geny termogenezy w komórkach tłuszczowych[6]Komórki w hodowliBrak dowodów u ludzi
Chroni przed AlzheimeremAldehyd cynamonowy hamował zlepianie się białka tau w probówce[7]ProbówkaBrak dowodów u ludzi
Łagodzi katar siennyWstępne badania aerozolu do nosa z ekstraktem cejlońskim[2]Ludzie, badanie wstępneWstępna

Ostatnią kolumnę ustaliłem sam na podstawie typu badań (ludzie czy komórki) i zgodności przeglądów; to nie formalna skala oceny dowodów stosowana przez autorów.

Cynamon a cukier we krwi

W skrócie: w nowszych przeglądach cynamon lekko obniżał cukier u osób z cukrzycą typu 2, w starszym przeglądzie Cochrane efekt był niejednoznaczny, a w każdym przypadku chodzi o małe zmiany.

Przegląd parasolowy z 2023 roku połączył 11 metaanaliz badań u osób z cukrzycą typu 2 lub zespołem policystycznych jajników. Suplementacja obniżała glukozę na czczo średnio o 10,93 mg/dl, a HbA1c o 0,10 punktu procentowego[3]. Ta druga liczba pokazuje skalę: zmiana HbA1c jest mierzalna, ale mała.

Starszy przegląd Cochrane (10 badań, 577 osób, średnio 2 g dziennie, głównie cassia, od 4 do 16 tygodni) nie znalazł różnicy w HbA1c, a wpływ na cukier na czczo uznał za niejednoznaczny. Autorzy ocenili ryzyko błędu jako wysokie lub niejasne w większości badań[4]. Najnowszy przegląd 21 metaanaliz wiąże cynamon z poprawą cukru na czczo i lipidów, a analizy podgrup sugerują, że efekty mogą być wyraźniejsze przy dawkach powyżej 1,5 g dziennie i interwencjach do dwóch miesięcy. Autorzy widzą w cynamonie terapię wspomagającą, ale zastrzegają, że potrzebne są lepsze i dłuższe badania[5].

Skąd rozbieżności? NCCIH zwraca uwagę, że suplementy często nie podają, z którego gatunku i z jakiej części rośliny pochodzą, a gatunki mają różny skład[2]. Moja rada jest prosta: jeśli chorujesz na cukrzycę, nie traktuj cynamonu jak leku i nie zaczynaj suplementacji bez rozmowy z lekarzem, bo dawki z badań (1,5-2 g dziennie) to mniej więcej ta ilość cassii, przy której kończy się bezpieczny limit kumaryny, a cynamon może nasilać działanie leków obniżających cukier[13].

Odchudzanie, Alzheimer, „bomba witaminowa”: co jest mitem

Popularne teksty o cynamonie powtarzają trzy obietnice, które nie wytrzymują sprawdzenia u źródła:

  • „Cynamon spala tłuszcz”. Badanie z 2017 roku dotyczyło komórek tłuszczowych myszy i ludzi w hodowli, nie ludzi na diecie[6]. NCCIH pisze wprost, że nie wiadomo, czy cynamon pomaga schudnąć[2].
  • „Cynamon zapobiega Alzheimerowi”. Wynik z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara pochodzi z probówki: aldehyd cynamonowy i utleniona epikatechina hamowały zlepianie się białka tau[7]. Nie ma badań, które pokazałyby to u ludzi.
  • „Cynamon to bomba witaminowo-mineralna”. Na 100 g wygląda imponująco, ale nikt nie je 100 g cynamonu. Przeliczenie na porcję jest w tabeli niżej.

Wartości odżywcze cynamonu

Wartości pochodzą z amerykańskiej bazy USDA dla mielonego cynamonu[1], a kolumnę „w 2 g” przeliczyłem sam na typową porcję.

SkładnikW 100 gW 2 g
Energia247 kcalok. 5 kcal
Błonnik53,1 gok. 1,1 g
Wapń1002 mgok. 20 mg
Żelazo8,3 mgok. 0,17 mg
Potas431 mgok. 9 mg
Witamina K31,2 µgok. 0,6 µg

Wniosek: cynamon nie uzupełni diety w żadne minerały. Jego wartość w kuchni to smak i zapach.

Cynamon cejloński czy cassia: czym się różnią?

Cynamon cejloński pochodzi z Cinnamomum verum, ma cienkie, wielowarstwowe laski i delikatniejszy smak. Cassia to grubsza, jednowarstwowa kora innych gatunków, intensywniejsza i tańsza. Najważniejsza różnica to kumaryna: cassia zawiera jej średnio ok. 3 g na kilogram, cejloński tylko śladowe ilości.[8]

Porównanie lasek cynamonu cejlońskiego i cassii obok siebie - widoczna różnica w strukturze i grubości kory
Po lewej cejloński: wiele cienkich warstw zwiniętych jak cygaro. Po prawej cassia: jedna gruba warstwa kory
CechaCejloński (C. verum)Cassia (C. cassia, C. burmannii i in.)
Główny producentSri LankaChiny, Wietnam, Indonezja[1]
Przekrój laskiWiele cienkich, ciasno zwiniętych warstw, jak przecięte cygaroJedna gruba warstwa zwinięta w rurkę[8]
TwardośćKruszy się w palcachIndonezyjską trzeba mielić w mocnym blenderze[1]
SmakSubtelniejszy, bardziej aromatyczny, traci dużo smaku przy gotowaniuMocniejszy, ostrzejszy[1]
KumarynaŚladowa: 12-143 mg/kg w autentycznych próbkach[1]Średnio ok. 3000 mg/kg, najwyżej zmierzone 10 000 mg/kg[8]
Do czegoCodzienna owsianka, herbata, ryż z jabłkami, dla dzieciOkazjonalne wypieki, pierniki, grzaniec

Czeskie badanie 60 próbek mielonego cynamonu z 12 marek w zwykłych sklepach wykazało średnio od 2650 do 7017 mg kumaryny na kilogram. Żadna paczka nie podawała gatunku, a wszystkie okazały się cassią. Dla porównania próbka sprowadzona prosto z plantacji na Sri Lance nie zawierała kumaryny wcale[9].

Cynamon wietnamski, nazywany też sajgońskim, to C. loureiroi, czyli jeden z gatunków cassii. W amerykańskiej analizie kora C. loureiroi i C. burmannii zawierała szczególnie dużo kumaryny, a C. verum tylko śladowe ilości[12]. Limit z tabeli dla cassii dotyczy więc także jego.

Jak rozpoznać cynamon cejloński w sklepie?

  1. Laski oglądaj od czoła. Cejloński wygląda jak przecięte cygaro z wielu cienkich warstw, cassia jak jedna gruba rurka[8].
  2. Złam laskę. Cejlońska kruszy się w palcach, cassia stawia opór[1].
  3. Mielony kupuj tylko z nazwą na etykiecie. Według BfR po proszku nie da się ich odróżnić; pewność daje dopisek „cejloński”[8] albo nazwa Cinnamomum verum (dawniej C. zeylanicum)[1].
  4. Brak gatunku na etykiecie traktuj jak cassię. Tak wyszło w czeskim badaniu we wszystkich 60 próbkach.

Ile cynamonu dziennie można jeść?

Tolerowane dzienne spożycie kumaryny to 0,1 mg na kilogram masy ciała; tę samą wartość wyliczyły niemiecki BfR i europejski urząd EFSA. Dorosły ważący 60 kg osiąga ją przy ok. 2 g cassii dziennie, małe dziecko ważące 15 kg przy ok. 0,5 g. Przy cynamonie cejlońskim limitu kumaryny nie osiągniesz w kuchennych ilościach.[8]

Tabela przelicza limit na gramy przyprawy. Wiersze 15 kg i 60 kg podaje BfR, resztę wyliczyłem tą samą metodą: przy średniej zawartości kumaryny w cassii (3000 mg/kg) i przy najwyższej zmierzonej (10 000 mg/kg).

Masa ciałaLimit kumaryny na dzieńCassia, średniaCassia, najgorszy przypadek
15 kg (małe dziecko)1,5 mgok. 0,5 gok. 0,15 g
30 kg3 mgok. 1 gok. 0,3 g
50 kg5 mgok. 1,7 gok. 0,5 g
60 kg6 mgok. 2 gok. 0,6 g
80 kg8 mgok. 2,7 gok. 0,8 g

Cynamonu cejlońskiego w tabeli celowo nie ma: przy jego śladowej zawartości kumaryny limitu nie osiągniesz w kuchennych ilościach. To jednak limit tylko dla kumaryny, a nie bezpieczna dawka cynamonu w ogóle. Duże ilości każdego cynamonu mogą dawać dolegliwości trawienne i reakcje alergiczne[10], a większe ilości cejlońskiego w ciąży uznaje się za niebezpieczne[2].

Trzy rzeczy, które zmieniają odczyt tej tabeli:

  • Limit dotyczy jedzenia codziennie przez całe życie. Lekkie przekroczenie przez tydzień czy dwa, na przykład w grudniu, BfR uważa za bezpieczne[8].
  • Gotowe słodycze mają własne limity. Od 2011 roku w UE tradycyjne i sezonowe wypieki z cynamonem w nazwie mogą mieć najwyżej 50 mg kumaryny na kilogram, a desery 5 mg. Dla samej przyprawy limitu nie ma. Dorosły ważący 60 kg musiałby zjadać ponad 120 g cynamonowych gwiazdek dziennie, i to takich, które zawierają kumarynę na granicy dozwolonego limitu, żeby dojść do limitu dziennego[8].
  • Kumaryna przychodzi też z innych źródeł. BfR przypomina o kosmetykach z kumaryną, a sama kumaryna występuje także w marzance wonnej, bobie tonka i nostrzyku[8].

Praktycznie: jeśli cynamon ląduje u ciebie w owsiance albo kawie codziennie, kup cejloński, co BfR zaleca osobom jedzącym cynamon często i w dużych ilościach. Raz zważ swoją typową porcję na wadze kuchennej, bo łyżeczki różnią się wielkością, a 2 g to niewiele.

Czy cynamon jest szkodliwy? Kto powinien uważać

W ilościach używanych w kuchni cynamon jest według NCCIH prawdopodobnie bezpieczny. Większe ilości lub długie stosowanie mogą wywołać głównie dolegliwości trawienne i reakcje alergiczne. Kumaryna z cassii może szkodzić wątrobie osób szczególnie wrażliwych, a duże dawki cynamonu cejlońskiego w ciąży uznaje się za niebezpieczne.[2]

Przegląd zgłoszeń działań niepożądanych (38 badań klinicznych, 27 opisów przypadków i serii oraz 160 zgłoszeń spontanicznych) potwierdza ten obraz: najczęściej były to dolegliwości żołądkowo-jelitowe i reakcje alergiczne, w większości ustępujące samoistnie. Autorzy zaznaczają, że cynamon jako przyprawa jest bezpieczny, a problemy pojawiają się przy większych, „leczniczych” dawkach i dłuższym stosowaniu[10].

SytuacjaNa co uważaćŹródło
Choroba wątrobyDługie jedzenie cassii może być problemem. U osób wrażliwych kumaryna podawana jako lek podnosiła enzymy wątrobowe, a w ciężkich przypadkach wywoływała zapalenie wątroby z żółtaczką; zmiany zwykle cofały sięNCCIH[2], BfR[8]
CiążaIlości z jedzenia wyglądają na bezpieczne, większe ilości cynamonu cejlońskiego uznaje się za niebezpieczneNCCIH[2]
Karmienie piersiąNiewiele wiadomo o większych ilościach cynamonuNCCIH[2]
Leki obniżające cukier lub krzepliwość krwiCynamon może nasilać ich działanie lub skutki ubocznemp.pl[13]
Inne stałe lekiTeoretyczne interakcje, m.in. z jednym z leków przeciwnowotworowych; przed suplementacją porozmawiaj z lekarzemNCCIH[2]
Suplementy z cynamonemMogą zawierać dużo cassii i przekraczać limit kumaryny; często nie podają gatunku. Opisano przypadki ostrego zapalenia wątroby po suplementach i preparatach z cynamonemBfR[8], NCCIH[2], Brancheau[14]
SkóraOlejek lub proszek nakładany na skórę może podrażniać i wywołać kontaktowe zapalenie skóryNCCIH[2]
„Cinnamon challenge”Połykanie łyżki suchego cynamonu jest niebezpieczne, możliwa poważna szkodaNCCIH[2]

BfR podaje, że do 2012 roku w literaturze nie opisano uszkodzenia wątroby po zwykłym jedzeniu cynamonu, a nowotwory po kumarynie wywoływano tylko u szczurów i myszy przy bardzo dużych dawkach, bez sygnałów u ludzi[8]. Później opisano jednak pojedyncze przypadki ostrego zapalenia wątroby u osób biorących suplementy lub preparaty z cynamonem: u 73-letniej kobiety po tygodniu suplementu przyjmowanego razem ze statyną[14] i u 40-letniego mężczyzny, u którego po czterech miesiącach ziołowego preparatu z cynamonem i koprem włoskim pojawiła się żółtaczka. Autorzy tej drugiej pracy zebrali 13 opisanych przypadków chorób wątroby związanych z cynamonem[15].

Jakie są objawy alergii na cynamon?

Za reakcje alergiczne odpowiada głównie aldehyd cynamonowy, częściej przy dużych ilościach, na przykład olejku cynamonowego czy gum cynamonowych. Objawy to m.in. obrzęk języka lub dziąseł oraz pieczenie lub swędzenie w jamie ustnej, a rzadko po produktach z aromatem cynamonowym pojawiają się owrzodzenia jamy ustnej[13]. Olejek lub proszek na skórze może wywołać kontaktowe zapalenie skóry[2]. Przy takich objawach odstaw cynamon i skonsultuj się z lekarzem.

Jak pachnie cynamon i skąd bierze się pieczenie?

Cynamon pachnie ciepło, słodko i korzennie, z drzewnym tłem. Zapach niesie olejek eteryczny, który stanowi zaledwie 0,5-1% kory, a w olejku z kory ok. 90% to aldehyd cynamonowy. Ta sama cząsteczka pobudza w ustach receptor TRPA1, ten od ostrych przypraw, stąd pieczenie.[1][11]

Makro zbliżenie na zwinięte warstwy kory cynamonowej w ciepłym bocznym świetle
Zapach siedzi w zwiniętych warstwach suszonej kory
Mielony cynamon w miseczce, buteleczka z bursztynowego szkła i związane laski cynamonu na drewnianym stole
Olejek eteryczny, który niesie zapach, to zaledwie 0,5-1% masy kory

Badanie opublikowane w 2004 roku w czasopiśmie Neuron opisało aldehyd cynamonowy jako najbardziej swoisty aktywator kanału TRPA1. Ten sam kanał pobudzają ostre związki z olejku goździkowego, gorczycy i imbiru, a jego aktywacja daje odczucie pieczenia[11].

Cassia jest mocniejsza i ostrzejsza, cejloński subtelniejszy i bardziej aromatyczny[1]. Kumaryna, której jest dużo w cassii, sama w sobie pachnie świeżym sianem[8]; to ta sama cząsteczka, którą znasz z bobu tonka. W kuchni cynamon łączy się z wanilią, goździkami i skórką pomarańczy, a to, jak te przyprawy razem budują zapach grudnia, rozkłada na części tekst o zapachu świąt.

Laski cynamonu, kardamon, goździki, imbir, anyż gwiazdkowy i gałka muszkatołowa w miseczkach na ciemnym łupku
Cynamon w towarzystwie kardamonu, goździków, imbiru, anyżu i gałki muszkatołowej

Cynamon w świecy: co to jest, a co nie

W świecy cynamon to nuta zapachowa w kompozycji, a nie przyprawa do jedzenia ani suplement. Właściwości opisane wyżej dotyczą spożywania cynamonu i nie przenoszą się na zapach. Świecę cynamonową wybiera się dla charakteru zapachu: tego, czy cynamon ma być pierwszym wrażeniem, czy ciepłym środkiem kompozycji.

Cynamon pojawia się w pięciu naszych świecach, za każdym razem w innym miejscu piramidy zapachowej:

ŚwiecaGdzie jest cynamonZ czym się spotyka
Piernikowy ToruńSerceGłowa: piernik, cytryna. Serce: cynamon, goździki. Baza: wanilia, ciasteczko
Słodka WarszawaSerceGłowa: cytrusy, cukier. Serce: cynamon, goździk, słodkie mleko. Baza: wanilia, migdały, kakao, orzechy, gałka muszkatołowa
Grudniowa Warszawa, świeca jabłko cynamonSerceGłowa: pomarańcza, świeże jabłko, owoce jagodowe. Serce: cynamon, goździk. Baza: wanilia, fasolka tonka
Świąteczny WrocławGłowaGłowa: cynamon. Serce: pomarańcza, przyprawy korzenne. Baza: wanilia
Jarmarkowy GdańskSerceGłowa: pomarańcza, goździki, zimowe jagody. Serce: cynamon, fiołek. Baza: cedr, jodła syberyjska, fasolka tonka, paczula

Jak wybrać? Jeśli lubisz cynamon słyszalny od pierwszej chwili, szukaj go w głowie kompozycji, jak w Świątecznym Wrocławiu. Jeśli wolisz, żeby był ciepłym środkiem, a nie pierwszym uderzeniem, wybierz świecę z cynamonem w sercu. Moim zdaniem najlżej wypada Piernikowy Toruń, bo cytryna w głowie równoważy słodycz wanilii. Jak powstają takie kompozycje, wyjaśnia tekst o olejkach zapachowych do świec.

Najczęściej zadawane pytania

Najlepiej zbadany jest niewielki wpływ cynamonu na cukier i lipidy we krwi u osób z cukrzycą typu 2 i zespołem metabolicznym, choć przeglądy badań nie są zgodne. Obietnice dotyczące odchudzania czy ochrony mózgu pochodzą z badań na komórkach. NCCIH ocenia, że badania nie potwierdzają jasno przydatności cynamonu w żadnej chorobie.

Nie ma choroby, w której cynamon byłby potwierdzonym lekiem. W metaanalizach u osób z cukrzycą typu 2 suplementacja lekko obniżała cukier na czczo, a HbA1c średnio o 0,10 punktu procentowego. Przegląd Cochrane z 2012 roku uznał dowody za niewystarczające. Przy cukrzycy decyzję o suplemencie podejmuj z lekarzem.

Jako przyprawa w zwykłych kuchennych ilościach cynamon jest według NCCIH prawdopodobnie bezpieczny, ale nie uzupełni diety w minerały: 2 g dają ok. 20 mg wapnia i 1 g błonnika. Przy codziennym jedzeniu lepszy jest cejloński, bo cassia zawiera dużo kumaryny, która w nadmiarze obciąża wątrobę.

Limit wyznacza kumaryna: 0,1 mg na kilogram masy ciała dziennie według BfR i EFSA. Dorosły ważący 60 kg osiąga go przy ok. 2 g cassii dziennie, dziecko ważące 15 kg przy ok. 0,5 g. Krótkie przekroczenie przez tydzień czy dwa BfR uważa za bezpieczne. Cynamonu cejlońskiego limit w praktyce nie dotyczy.

Cejloński pochodzi z Cinnamomum verum, ma laski z wielu cienkich warstw, kruszy się w palcach i smakuje subtelniej. Cassia to gruba, twarda kora innych gatunków, ostrzejsza i tańsza. Cassia zawiera średnio ok. 3 g kumaryny na kilogram, cejloński śladowe ilości. Po proszku ich nie odróżnisz, decyduje etykieta.

Cynamon wietnamski, czyli sajgoński, to Cinnamomum loureiroi, jeden z gatunków cassii. W analizie z 2013 roku jego kora zawierała, obok indonezyjskiej, szczególnie dużo kumaryny, a cejloński tylko śladowe ilości. Do okazjonalnych wypieków się nada, ale codziennie traktuj go jak cassię: dorosły ważący 60 kg ok. 2 g dziennie przy średniej zawartości kumaryny, ok. 0,6 g przy wysokiej.

Według NCCIH cynamon w ilościach typowych dla jedzenia wygląda na bezpieczny w ciąży. Większe ilości cynamonu cejlońskiego uznaje się za niebezpieczne, więc suplementy i "kuracje" cynamonowe w ciąży odpadają. O karmieniu piersią przy większych ilościach wiadomo niewiele. Każdą suplementację w tym czasie omów z lekarzem prowadzącym.

Tak, może, głównie przez aldehyd cynamonowy. Objawy to m.in. obrzęk języka lub dziąseł, pieczenie albo swędzenie w jamie ustnej, rzadko owrzodzenia jamy ustnej po produktach z aromatem cynamonowym. Na skórze olejek lub proszek może wywołać kontaktowe zapalenie. Reakcje alergiczne są obok dolegliwości trawiennych najczęstszym skutkiem ubocznym cynamonu.

Zwykłe kuchenne ilości według BfR i NCCIH raczej nie. Ryzyko dotyczy kumaryny z cassii jedzonej długo i dużo: u osób wrażliwych podnosiła enzymy wątrobowe, w ciężkich przypadkach z żółtaczką. Opisano też pojedyncze przypadki ostrego zapalenia wątroby po suplementach z cynamonem. Przy chorobie wątroby wybierz cejloński i unikaj suplementów.

Przeglądy badań nie wskazują na wzrost ciśnienia. Przegląd 21 metaanaliz z 2025 roku mówi raczej o "potencjale" cynamonu w regulacji ciśnienia u osób z chorobami metabolicznymi, ale to słaby dowód i nie zastępuje leczenia. Jeśli przyjmujesz leki na nadciśnienie, przed suplementacją cynamonu porozmawiaj z lekarzem.

Szczypta cynamonu w kawie to zwykła kuchenna ilość. Uważać warto, gdy pijesz kilka kaw dziennie z cassią: łatwo wtedy dojść do 2 g, czyli limitu kumaryny dla osoby ważącej 60 kg. Ostrożność dotyczy też chorób wątroby, ciąży i stałych leków. Do codziennej kawy wybierz cejloński.

Brak badań, które potwierdzałyby taki efekt. Jeśli większe ilości cynamonu wywołują skutki uboczne, to najczęściej właśnie trawienne; tak wynika z danych NCCIH i z przeglądu działań niepożądanych. Gdy po cynamonie pojawia się zgaga, zmniejsz ilość albo go odstaw, a przy nawracającym refluksie skonsultuj się z lekarzem.

Źródła

  1. Wikipedia, „Cinnamon”: gatunki, uprawa, produkcja w 2023 r. (FAOSTAT), wartości odżywcze (USDA FoodData Central), olejek i aldehyd cynamonowy, kumaryna w C. verum. en.wikipedia.org
  2. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), „Cinnamon”, aktualizacja: listopad 2024. nccih.nih.gov
  3. Zarezadeh M. i in. (2023). The effect of cinnamon supplementation on glycemic control in patients with type 2 diabetes or with polycystic ovary syndrome: an umbrella meta-analysis on interventional meta-analyses. Diabetology & Metabolic Syndrome, 15, 127. doi:10.1186/s13098-023-01057-2
  4. Leach M.J., Kumar S. (2012). Cinnamon for diabetes mellitus. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD007170. PubMed 22972104
  5. Gou H. i in. (2025). The effects of cinnamon on patients with metabolic diseases: an umbrella review of meta-analyses of randomized controlled trials. Frontiers in Nutrition, 12, 1683477. doi:10.3389/fnut.2025.1683477
  6. Jiang J. i in. (2017). Cinnamaldehyde induces fat cell-autonomous thermogenesis and metabolic reprogramming. Metabolism, 77, 58-64. doi:10.1016/j.metabol.2017.08.006
  7. George R.C., Lew J., Graves D.J. (2013). Interaction of cinnamaldehyde and epicatechin with tau. Journal of Alzheimer's Disease, 36(1), 21-40. doi:10.3233/JAD-122113
  8. Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR), „FAQ on coumarin in cinnamon and other foods” (wersja zaktualizowana 27.09.2012): TDI, zawartość kumaryny, limity UE, rozpoznawanie gatunków. bfr.bund.de (PDF)
  9. Blahová J., Svobodová Z. (2012). Assessment of coumarin levels in ground cinnamon available in the Czech retail market. The Scientific World Journal, 263851. PubMed 22761548
  10. Hajimonfarednejad M. i in. (2019). Cinnamon: A systematic review of adverse events. Clinical Nutrition, 38(2), 594-602. doi:10.1016/j.clnu.2018.03.013
  11. Bandell M. i in. (2004). Noxious cold ion channel TRPA1 is activated by pungent compounds and bradykinin. Neuron, 41(6), 849-857. doi:10.1016/s0896-6273(04)00150-3
  12. Wang Y.H. i in. (2013). Cassia cinnamon as a source of coumarin in cinnamon-flavored food and food supplements in the United States. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 61(18), 4470-4476. PubMed 23627682
  13. Wnęk D., „Cynamon - właściwości zdrowotne i przeciwwskazania”, mp.pl (Medycyna Praktyczna), 2022. mp.pl
  14. Brancheau D., Patel B., Zughaib M. (2015). Do cinnamon supplements cause acute hepatitis? American Journal of Case Reports, 16, 250-254. doi:10.12659/AJCR.892804
  15. Higaki H. i in. (2018). A case of severe drug-induced liver injury caused by over the counter herb (cinnamon): review of literature. Euroasian Journal of Hepato-Gastroenterology, 8(2), 167-171. doi:10.5005/jp-journals-10018-1284

Ostatnia aktualizacja

Ilustracje redakcyjne w tym artykule powstały z użyciem generatywnej AI. Zdjęcia produktów to fotografie naszych świec.

Mateusz Lis

Mateusz Lis

Współzałożyciel UrbanNote

Współzałożyciel UrbanNote, odpowiada za produkcję i skład: receptury wosków, dobór olejków eterycznych i kontrolę jakości. Pisze o nauce stojącej za zapachem - od składu chemicznego po fizykę spalania.

Wszystkie artykuły