



przygotował Mateusz Lis··14 min czytania
Świece bezzapachowe to świece bez dodanej kompozycji zapachowej i olejków. Sprawdzają się na stole z jedzeniem, w domu, w którym ktoś źle znosi zapachy, i wszędzie tam, gdzie świeca ma dawać tylko światło. Spalania to nie zmienia: przy długim knocie albo w przeciągu kopcą jak każda inna świeca, a w płomieniu zawsze powstaje dwutlenek azotu.
Nasze świece sojowe są zapachowe; bezzapachowych nie mamy w ofercie. Poniżej opisuję rodzaje świec bez zapachu, różnice między woskami i to, na co patrzeć na opakowaniu.
Czym jest świeca bezzapachowa?
Świeca bezzapachowa jest świecą bez kompozycji zapachowej i olejku eterycznego: producent nie dodaje nic poza woskiem, knotem i czasem barwnikiem. Nie zawsze jest jednak zupełnie bezwonna. Niebarwiona świeca parafinowa bez dodatków jest bezwonna[1], a wosk pszczeli zachowuje miodową nutę nawet po oczyszczeniu i wybieleniu[2].
Na rynku to mniejszość: według szacunku amerykańskiego stowarzyszenia producentów świec (NCA) 75-80% świec sprzedawanych w USA to świece zapachowe[3]. Bezzapachowych świec i świeczek najprościej szukać pod hasłami „bez zapachu” i „bezzapachowa” albo w działach ze świecami stołowymi, słupkowymi i podgrzewaczami.
Dla świec nie znalazłem definicji określenia „bez zapachu”. W kosmetykach amerykańska FDA ostrzega, że nawet produkt opisany jako bezzapachowy może zawierać odrobinę substancji zapachowej, która tylko maskuje woń pozostałych składników[4]. Dlatego przy świecy dla osoby wrażliwej na zapachy warto przeczytać opakowanie (co na nim sprawdzić, opisuję w części o wyborze świecy).
Kiedy wybrać świecę bezzapachową?
Świecę bezzapachową wybierz wtedy, gdy zapach bardziej przeszkadzałby, niż pomagał: na stole z jedzeniem, przy kimś, kogo zapachy przyprawiają o ból głowy albo kaszel, w pokoju, w którym pachnie już dyfuzor lub kuchnia, i przy dekoracji z wielu świec naraz. Przy astmie i w pokoju śpiącego dziecka lepsza jest świeca na baterie.
| Sytuacja | Dlaczego bez zapachu | Co postawić |
|---|---|---|
| Kolacja, obiad z gośćmi | zapach świecy odciąga uwagę od zapachu potraw[5] | niskie świece stołowe albo podgrzewacze w szklanych świecznikach; liczbę i ustawienie świec opisuje tekst o kolacji przy świecach |
| Ktoś w domu ma alergię albo astmę | świeca zapachowa potrafi szybko sprowokować objawy[6] | najpierw świeca na baterie; jeśli płomień, to bez zapachu[7], krótko i w przewietrzonym pokoju[8] |
| W pokoju pachnie już dyfuzor, kwiaty albo kuchnia | dwa zapachy nakładają się na siebie (moja obserwacja, nie wynik badań) | świeca bez zapachu obok dyfuzora; jak dobrać moc zapachu z patyczków, pokazuje poradnik o dyfuzorze zapachowym |
| Dekoracja z kilkunastu świec | przy wielu płomieniach zapach szybko robi się za mocny (moja opinia) | podgrzewacze albo świece słupkowe bez zapachu, co najmniej 7,5 cm jedna od drugiej[9] |
| Ciąża i mdłości od zapachów | wiele kobiet w ciąży mówi, że silniej czuje zapachy[10] | świeca bez zapachu albo na baterie; pytania o zdrowie do lekarza prowadzącego |
| Pokój, w którym śpi dziecko | tu problemem jest ogień, nie zapach[11] | lampka albo świeca na baterie z klapką przykręcaną śrubką |
| Wieniec adwentowy | przy wspólnym czytaniu albo modlitwie zapach rozprasza (moja opinia) | cztery świece słupkowe bez zapachu, dopasowane średnicą do podstawek; kolory i znaczenie świec opisuje tekst o świecach adwentowych |
Czy świeca bezzapachowa mniej zanieczyszcza powietrze?
W pomiarach tak. W komorze badawczej instytutu Fraunhofera świece bez dodatku zapachu oddawały mniej ubocznych produktów spalania i mniej lotnych związków organicznych od zapachowych[12]. Badanie sfinansowały stowarzyszenia producentów świec, dwóch współautorów pochodzi z branży, a wpływu tej różnicy na ludzi nie badano; innych badań na ten temat nie znalazłem.
Autorzy tłumaczą różnicę samą kompozycją zapachową: jej składniki spalają się w bardziej złożony sposób niż wosk, a część paruje z płynnej warstwy wosku wokół knota[12]. Brak zapachu nie usuwa jednak wszystkiego. Dwutlenek azotu tworzy się w gorącym płomieniu z azotu i tlenu z powietrza, dlatego według tych samych autorów praktycznie nie da się go uniknąć przy żadnej świecy, z zapachem czy bez[12]. W przeliczeniu na pokój 30 m³ ze słabą wymianą powietrza krótkotrwałe stężenie NO₂ przekraczało we wszystkich próbach ostrożnościową wartość zalecaną niemieckiej komisji do spraw powietrza wewnętrznego, a w dwóch także krótkoterminową wartość WHO. Normy długoterminowe WHO i UE były dotrzymane[12]. Dlatego każdą świecę, także bezzapachową, pal w wietrzonym pokoju[8].
Bez zapachu były też wszystkie świece w badaniu zespołu z Lund i Aarhus: pięć rodzajów białych świec słupkowych. Kiedy ruch powietrza szarpał płomieniem, masę wydzielanych cząstek tworzyła głównie sadza, a jej ilość zależała od wosku i knota. Aldehydów było przy tych świecach mało, co autorzy wiążą z brakiem dodatków zapachowych i barwników[13].
Dym ze świec ma znaczenie zwłaszcza przy astmie. W duńskim badaniu młode osoby z łagodną astmą przez 5 godzin oddychały powietrzem z dymem świec stołowych i słupkowych ze stearyny; autorzy opisali po tej ekspozycji łagodny stan zapalny[14]. Według amerykańskiego kolegium alergologów (ACAAI) świeca zapachowa potrafi szybko sprowokować u osób z alergią i astmą ból głowy, łzawienie oczu albo podrażnienie nosa, a w zamian kolegium proponuje świece bezpłomieniowe, które nie dają ani zapachu, ani dymu[6]. American Lung Association, powołując się na tę radę, dopuszcza też świece bezzapachowe[7].
Moim zdaniem przy astmie albo objawach alergii w domu najprościej sięgnąć po świecę na baterie, a decyzję o płomieniu, także bez zapachu, omówić z lekarzem prowadzącym. Pomiary emisji i badania z udziałem osób z astmą zestawia szerzej tekst o tym, czy świece zapachowe są szkodliwe.
Czy świeca bezzapachowa kopci?
Tak, jeśli knot jest za długi albo płomień migocze w przeciągu. Według amerykańskiego stowarzyszenia producentów kopci wtedy każda świeca, a olejki zapachowe mogą ilość sadzy nieznacznie zwiększyć[8]. To stanowisko branży; pomiary z Lund i Aarhus potwierdzają rolę przeciągu, ale pokazują też wpływ wosku i knota[13].
- Skracaj knot, zanim zapalisz świecę. Amerykańskie stowarzyszenie producentów radzi zostawić ¼ cala (ok. 6 mm)[9]; w głębszym naczyniu wygodniej robi się to nożyczkami do knota.
- Nie stawiaj świecy przy uchylonym oknie, wiatraku ani kratce nawiewu[9].
- Gdy płomień ciągle migocze albo dymi, zgaś świecę, poczekaj, aż ostygnie, skróć knot i usuń przeciąg, zanim zapalisz ją znowu[8].
- Po zgaszeniu knot jeszcze chwilę się tli i dymi odparowanym woskiem[15], więc wtedy przewietrz pokój. Gasidło, zanurzanie knota i zdmuchiwanie zestawia tekst o gasidle do świec.
Jeśli mimo to na szkle albo na ścianie nad świecą zbiera się czarny osad, możliwe przyczyny wylicza tekst dlaczego świeca kopci.
Jakie są rodzaje świec bezzapachowych?
W sklepach spotkasz najczęściej cztery formy: smukłe świece stołowe, grube świece słupkowe, podgrzewacze w metalowych lub plastikowych kubeczkach i świece w szkle. Do tego dochodzą świece na baterie. Forma decyduje o tym, gdzie świeca może stać, jak długo się pali i jakiej potrzebuje podstawki.
| Forma | Gdzie pasuje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Świeca stołowa | stół, kolacja, lichtarz | musi stać prosto w stabilnym lichtarzu[9]; gdy zasłania gościom twarze, można ją skrócić od dołu[5] |
| Świeca słupkowa | komoda, stół, grupa świec na tacy | stawiaj ją na niepalnej podstawce albo talerzyku[9]; NCA radzi skończyć palenie, gdy zostaje ok. 5 cm (2 cale) wosku[8] |
| Podgrzewacz | szklane świeczniki na stole, dekoracje z wielu świateł | kubeczek i świecznik mocno się nagrzewają; do pożarów dochodzi m.in. wtedy, gdy kilka podgrzewaczy stoi w świeczniku na jeden albo świecznik zatrzymuje ciepło[16] |
| Świeca w szkle | stolik, półka z dala od zasłon i książek | szkło się nagrzewa, więc w trakcie palenia go nie dotykaj[16]; zgaś na dobre, kiedy na dnie zostanie warstwa wosku ok. 1,3 cm (½ cala)[8] |
| Świeca na baterie | pokój dziecka, dom, w którym ktoś ma astmę | nie daje płomienia, zapachu ani dymu[6]; amerykańska straż pożarna USFA zachęca do niej zamiast świec z płomieniem[11]; przy małym dziecku tylko z klapką baterii przykręcaną śrubką[17] |

Czas palenia zgrubnie policzysz sam: podziel masę wosku przez tempo spalania. W pomiarach bezzapachowe świece w szkle (ok. 240 ml, knoty dobrane pod tempo 3,5-4,5 g/h) spalały 3,8-4,4 g wosku na godzinę[12], świece słupkowe 4,7-7,1 g[18], a parafinowa świeca stołowa ok. 6 g[19]. Świeca w szkle z 200 g wosku wystarczy więc orientacyjnie na 45-53 godziny, a słupkowa o tej samej masie na 28-43, w praktyce trochę krócej, bo część wosku zostaje na dnie. Na świecach ze znakiem RAL czas palenia z opakowania jest sprawdzany w badaniach[20].
Z jakiego wosku wybrać świecę bezzapachową?
W świecy bez zapachu rodzaj wosku zmienia mniej, niż sugerują opisy w sklepach. W pomiarach Fraunhofera bezzapachowe świece z wosku palmowego, parafiny, soi i stearyny emitowały bardzo podobnie i żaden nie wypadł stale lepiej od pozostałych[12]. Wosk decyduje raczej o formie świecy, o kapaniu i o zapachu własnym.
| Wosk | Skąd pochodzi | Gdzie go spotkasz | Zapach i uwagi |
|---|---|---|---|
| Parafina | z ropy naftowej[2] | w każdej formie; to wciąż najczęściej używany wosk świecowy[21] | biała i niebarwiona jest bezwonna[1] |
| Stearyna | kwasy tłuszczowe z tłuszczów roślinnych albo zwierzęcych[2]; dziś głównie z palmy, soi i rzepaku, a zwierzęcej używa się głównie w północnej Europie[21] | świece stołowe i słupkowe | szczególnie mało kapie, ale jest twarda i łatwiej pęka[2] |
| Wosk sojowy | uwodorniony olej sojowy[21] | zwykle świece w szkle, bo topi się w niższej temperaturze niż tradycyjne woski[22] | różnice wobec parafiny zestawia porównanie świec sojowych i parafinowych |
| Wosk pszczeli | pszczoły budują z niego plastry[2]; używa się go w znacznie mniejszych ilościach, bo trudno o niego[21] | świece stołowe i słupkowe | charakterystyczny miodowy zapach zostaje także po oczyszczeniu i wybieleniu[2]; więcej w porównaniu wosku sojowego i pszczelego |
Przy wosku pszczelim czytaj nazwę dokładnie. Według zasad znaku RAL nazwa „świeca z wosku pszczelego” przysługuje tylko świecy z czystego wosku pszczelego. Domieszkę zapachu albo barwnika trzeba dopisać, a świeca z domieszką wosku pszczelego (na przykład 10%) albo tylko z jego warstwą może podać ten udział, ale nie może sugerować, że jest świecą z wosku pszczelego[20]. W tych samych zasadach świeca stearynowa ma co najmniej 90% stearyny[20]. Jeśli zależy ci na świecy bez żadnego zapachu, wosk pszczeli odpada, bo jego zapach zostaje.

Jak wybrać dobrą świecę bezzapachową?
Zacznij od formy dopasowanej do miejsca, potem przeczytaj opakowanie. Szukaj trójkąta ostrzegawczego i trzech obowiązkowych znaków normy EN 15494: nie zostawiaj płonącej świecy bez nadzoru, trzymaj ją z dala od rzeczy, które mogą się zapalić, oraz poza zasięgiem dzieci i zwierząt[16]. Dodatkowo pomaga dobrowolny znak jakości RAL.
- Forma i świecznik. Stołowa w stabilnym lichtarzu, słupkowa na niepalnej podstawce[9], podgrzewacz w osłonce, do której dochodzi powietrze[16]. Przy niektórych rodzajach świec znak „używaj żaroodpornego świecznika” musi być na opakowaniu.
- Skład podany wprost. Rodzaj wosku powinien być napisany, a przy wosku pszczelim sprawdź, czy to cała świeca, czy tylko domieszka albo warstwa.
- Znak RAL. Niemiecki znak jakości dla świec (Gütezeichen Kerzen) przyznaje się świecom, które przy prawidłowym używaniu palą się równo, nie kapią, mało kopcą i dymią, a czas palenia zgadza się z opakowaniem. Zasady obejmują też surowce, w tym zakaz barwników azowych[20].
- Bez nazw składników zapachowych. W UE uczulające składniki kompozycji zapachowej powyżej określonych progów trzeba wymienić na opakowaniu świecy, razem z ostrzeżeniem, że mogą wywołać reakcję alergiczną[23]. Takie zdanie na świecy „bez zapachu” zwykle znaczy, że jakiś zapach w niej jednak jest.
- Zapach przed zakupem. Moja rada: w sklepie stacjonarnym powąchaj zimną świecę. Woski mają z natury słaby zapach[21], więc wyraźna woń kwiatów, owoców czy wanilii znaczy, że to nie jest świeca dla osoby, której zapachy przeszkadzają. W sklepie internetowym szukaj składu i zdjęcia etykiety, a jeśli ich nie ma, zapytaj sprzedawcę.
Opisy w sklepach często obiecują więcej, niż da się sprawdzić. Tak czytam najczęstsze hasła:
| Hasło w opisie | Co mówią pomiary i normy | Co sprawdzić zamiast tego |
|---|---|---|
| „bez dymu”, „nie kopci” | każda świeca kopci, gdy knot jest za długi albo płomieniem szarpie przeciąg[8], a dwutlenek azotu powstaje w każdym płomieniu[12] | znak RAL, przy którym bada się kopcenie i dymienie[20] |
| „bez szkodliwych substancji” | świece bez zapachu emitowały mniej niż zapachowe, ale nie zero, a woski bez zapachu wypadły bardzo podobnie[12] | rodzaj wosku napisany wprost, a nie same ogólne hasła |
| „dla osób wrażliwych na zapachy” | przy objawach alergii i astmy alergolodzy radzą świece bez płomienia[6] | czy na etykiecie nie ma ostrzeżenia EUH208 albo H317 z nazwą składnika zapachowego[23] |
| „nie kapie” | stearyna z natury mało kapie[2], a przy znaku RAL kapanie się bada[20] | stearyna w składzie albo znak RAL |
| „pali się 50 godzin” | czas palenia wynika z masy wosku i tempa spalania[12][18] | masa świecy w gramach; jak przeliczyć ją na godziny, pokazuję przy rodzajach świec |
Czy świecę bezzapachową można palić przy dziecku i zwierzętach?
Można, ale brak zapachu nie zmniejsza ryzyka pożaru. Świecy nie zapalaj tam, gdzie dziecko śpi: amerykańska straż pożarna USFA odradza płonące świece w sypialniach i miejscach do spania[11]. W USA ponad jedna trzecia pożarów domów od świec (36%) zaczynała się w sypialni[24]. Na noc lepsza jest lampka albo świeca na baterie.
Świeca na baterie ma swoje ryzyko: baterię guzikową. Według danych amerykańskiego centrum toksykologicznego z 2016 roku świece bezpłomieniowe odpowiadały za 14% połkniętych baterii guzikowych zgłoszonych w ciągu poprzednich dwóch lat, dlatego w domu z małym dzieckiem kupuj model z klapką baterii przykręcaną śrubką[17].
Według amerykańskiego stowarzyszenia ochrony przeciwpożarowej NFPA ponad połowa pożarów od świec wybuchała, gdy zbyt blisko płomienia stały meble, pościel, zasłony, dekoracje, papier albo ubrania[24]. Zostaw więc co najmniej 30 cm (12 cali) wolnego miejsca wokół świecy, stawiaj ją poza zasięgiem dzieci i zwierząt[9] i gaś, zanim wyjdziesz z pokoju albo pójdziesz spać[25]. Ten sam obowiązkowy znak „z dala od dzieci i zwierząt” jest na opakowaniu każdej świecy oznakowanej według EN 15494, zapachowej czy nie[16].
Zasady palenia świec w sypialni, także przy dzieciach i zwierzętach, rozpisuje tekst o zapachu do sypialni.
Najczęściej zadawane pytania
Trochę tak. Wosk pszczeli pachnie miodem nawet po oczyszczeniu, a pozostałe woski mają słaby zapach własny; biała, niebarwiona świeca parafinowa jest bezwonna. Najwięcej czuć zwykle po zgaszeniu, gdy tlący się knot jeszcze dymi. Wyraźny zapach kwiatów, owoców czy wanilii oznacza, że świeca ma dodatek zapachowy.
Jeśli objawy wywołuje zapach, świeca bez kompozycji zapachowej usuwa ten jeden czynnik, ale dym ze spalania zostaje. Dlatego alergolodzy z ACAAI radzą przy objawach alergii i astmy świece bezpłomieniowe, a American Lung Association dopuszcza też bezzapachowe. Decyzję o płomieniu przy astmie najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym.
Badań o paleniu świec w ciąży nie znalazłem. Wiele kobiet w ciąży mówi, że silniej czuje zapachy, choć pomiary nie potwierdzają ogólnego wyostrzenia węchu. Jeśli zapach świecy męczy albo przyprawia o mdłości, wybierz bezzapachową albo na baterie, wietrz pokój, a pytania o zdrowie zadawaj lekarzowi prowadzącemu.
Świeca na baterie nie ma płomienia, więc nie daje zapachu ani dymu i nie grozi pożarem od ognia. Wybierz ją do pokoju, w którym śpi dziecko, ale z klapką baterii przykręcaną śrubką, bo połknięta bateria guzikowa jest groźna. Bezzapachowa z płomieniem daje żywe światło, ale wymaga pilnowania i wietrzenia.
Pod względem emisji różnica jest mała: w pomiarach komorowych bezzapachowe świece z soi i z parafiny wypadły bardzo podobnie. Wosk sojowy jest jednak miękki i trafia głównie do świec w szkle, a parafina nadaje się do każdej formy, także do świec stołowych i słupkowych. Wybór zależy więc od miejsca.
Każdy podgrzewacz postaw w osobnym świeczniku na stabilnej, niepalnej powierzchni, co najmniej 7,5 cm od następnego. Nie wkładaj kilku do świecznika na jeden: kubeczki i osłonki mocno się nagrzewają, a brytyjscy producenci świec wskazują to jako jedną z przyczyn pożarów. Osłonka powinna przepuszczać powietrze.
To zależy od masy wosku i formy świecy. W pomiarach świece w szkle traciły ok. 4 g wosku na godzinę, słupkowe 4,7-7,1 g, a parafinowa świeca stołowa ok. 6 g. Słupkowa ważąca 300 g pali się więc orientacyjnie 42-64 godziny, w praktyce krócej, bo palenie kończy się przy ok. 5 cm wosku.
Źródła
- Wikipedia, „Paraffin wax” - niebarwione świece parafinowe bez zapachu są bezwonne i niebieskawobiałe; parafina topi się zwykle w 46-68°C.
- Gütegemeinschaft Kerzen (RAL), „Candle Manufacture” - parafina z ropy naftowej; stearyna jako mieszanina kwasów tłuszczowych z tłuszczów roślinnych albo zwierzęcych, szczególnie odporna na kapanie, twardsza od innych wosków i łatwiej pęka; wosk pszczeli wytwarzają pszczoły budujące plastry, a jego charakterystyczny miodowy zapach zostaje także po oczyszczeniu i wybieleniu.
- National Candle Association, „Elements of a Candle” - według szacunku stowarzyszenia 75-80% świec sprzedawanych w USA to świece zapachowe.
- US FDA, „Fragrances in Cosmetics” - nawet produkty kosmetyczne opisane jako „unscented” mogą zawierać substancje zapachowe w ilości, która maskuje zapach innych składników, nie dając wyczuwalnej woni.
- A. Swiers, „Scented Candles Have A Place, But Not At Your Dinner Party”, Tasting Table, 2023 - na kolację świece bezzapachowe, bo zapachowe odciągają od zapachu jedzenia; białe świece dają kontrast z potrawami; talerzyk pod świecę słupkową; zbyt wysokie świece stołowe można skrócić od dołu.
- ACAAI, „Don't Let Hidden Holiday Allergies Ruin Your Good Cheer”, 2024 - świece zapachowe mogą szybko wywołać objawy alergii i astmy (ból głowy, łzawienie oczu, podrażniony nos); zamiast nich świece bezpłomieniowe, bez zapachu i dymu.
- American Lung Association, „Holiday Scents and Lung Disease Triggers” - za ACAAI: przy astmie w domu unikać świec zapachowych; kto lubi nastrój świec, może użyć bezzapachowych albo bezpłomieniowych na baterie.
- National Candle Association, „FAQs” - stanowisko branży: każda świeca kopci, gdy płomień jest zaburzony; olejki zapachowe mogą nieznacznie zwiększyć ilość sadzy, a decydują głównie długość knota i przeciąg; świecę migoczącą albo dymiącą zgasić, ostudzić, skrócić knot, usunąć przeciąg; wszystkie świece, zapachowe i bezzapachowe, palić w wietrzonym pomieszczeniu; kończyć palenie, gdy zostają 2 cale wosku (½ cala w świecy w naczyniu); mieszanki wosków są częste.
- National Candle Association, „Candle Safety Tips” - knot przycinany do ¼ cala przed każdym paleniem; stabilna, żaroodporna powierzchnia; poza zasięgiem dzieci i zwierząt; z dala od otwartych okien, wentylatorów i nawiewów; 12 cali od zasłon, pościeli i książek; stabilne świeczniki; świece co najmniej 3 cale od siebie; nigdy bez nadzoru.
- E. L. Cameron, „Pregnancy and olfaction: a review”, Frontiers in Psychology 5, 2014, 67 - wiele kobiet w ciąży zgłasza wyostrzony węch, ale badania nie potwierdzają ogólnego obniżenia progów węchowych; ograniczone dowody na zmianę oceny przyjemności zapachów, różną u różnych osób.
- U.S. Fire Administration, „Candle Fire Safety” - zachęta do świec bezpłomieniowych na baterie; płonące świece w stabilnych świecznikach, 12 cali od wszystkiego, co może się zapalić; gasić przy wyjściu z pokoju i przed snem; nie używać płonących świec w sypialniach, łazienkach i miejscach do spania.
- T. Salthammer i in., „Measurement and evaluation of gaseous and particulate emissions from burning scented and unscented candles”, Environment International 155, 2021, 106590 - Fraunhofer WKI, komora 8 m³; świece w szkle (ok. 240 ml) z czterech wosków (palmowy, parafina, sojowy, stearyna), z pięcioma kompozycjami zapachowymi i bez zapachu; świece bez dodatku zapachu dawały mniej ubocznych produktów spalania i mniej lotnych związków organicznych niż zapachowe; bezzapachowe świece z różnych wosków emitowały bardzo podobnie, żaden wosk nie miał stale lepszego wyniku; powstawania NO₂ w płomieniu praktycznie nie da się uniknąć ani przy świecy zapachowej, ani bezzapachowej; tempo spalania świec bez zapachu 3,76-4,43 g/h, przy czym knoty dobrano tak, by tempo mieściło się w 3,5-4,5 g/h; w pokoju referencyjnym 30 m³ (0,5 wymiany powietrza na godzinę) krótkotrwałe stężenia NO₂ 1,1-3,1 raza (mediana 1,8) powyżej ostrożnościowej wartości GV I niemieckiej komisji AIR (80 µg/m³), krótkoterminowa wartość WHO (200 µg/m³) przekroczona w dwóch przypadkach, długoterminowe wartości WHO i UE (40 µg/m³) dotrzymane; współautorzy z European Candle Association i firmy zapachowej Arylessence; finansowanie i doradztwo: European Candle Association, National Candle Association, Latin American Candle Manufacturers Association, w komitecie doradczym siedem firm zapachowych. Pełny tekst (kopia autorska).
- C. Andersen i in., „Emissions of soot, PAHs, ultrafine particles, NOx, and other health relevant compounds from stressed burning of candles in indoor air”, Indoor Air 31(6), 2021, s. 2033-2048 - pięć rodzajów białych, bezzapachowych świec słupkowych przy zmiennym ruchu powietrza, komora 21,6 m³; w masie cząstek dominowała sadza; wosk i knot silnie wpływały na sadzę, PM2.5 i WWA w cząstkach; niska emisja aldehydów, którą autorzy wiążą z brakiem dodatków zapachowych i barwników; świece od producentów z konsorcjum projektu (pełny tekst PDF).
- K. R. Laursen i in., „Airway and systemic biomarkers of health effects after short-term exposure to indoor ultrafine particles from cooking and candles”, Particle and Fibre Toxicology 20, 2023, 26 - młodzi niepalący dorośli z łagodną astmą, sesje 5 h; w sesjach ze świecami paliły się 4 świece stołowe i 6 słupkowych ze 100% stearyny; wniosek autorów: łagodny stan zapalny po dymie świec i po gotowaniu.
- J. Pagels i in., „Chemical composition and mass emission factors of candle smoke particles”, Journal of Aerosol Science 40(3), 2009, s. 193-208 (wersja autorska PDF) - po zgaszeniu świecy wyraźny wzrost liczby cząstek, złożonych głównie z materii organicznej z wosku.
- British Candlemakers Federation, „Candle Pictograms” (EN 15494:2019) - znaki obowiązkowe: trójkąt ostrzegawczy, „nie zostawiaj płonącej świecy bez nadzoru”, „z dala od rzeczy, które mogą się zapalić”, „z dala od dzieci i zwierząt”; dla niektórych rodzajów świec obowiązkowy także „używaj żaroodpornego świecznika”. Trading Standards i British Candlemakers Federation, „Candlemakers Advice Sheet”, 2024 - pożary podgrzewaczy, gdy świecznik zatrzymuje za dużo ciepła albo gdy kilka podgrzewaczy stoi w świeczniku na jeden; podgrzewacze tylko w świecznikach z wystarczającą wentylacją; przy świecach w naczyniu ostrzeżenie „nie dotykaj, może być gorące”.
- National Capital Poison Center, „Test shopping reveals flameless or tea candles that pose extreme danger for children”, 29.12.2016 - świece bezpłomieniowe odpowiadały za 14% połkniętych litowych baterii guzikowych w danych National Battery Ingestion Hotline z dwóch lat; połknięta bateria 20 mm może w ciągu 2 godzin przepalić przełyk małego dziecka; kupować tylko produkty, w których do otwarcia klapki baterii potrzebny jest śrubokręt albo inne narzędzie, albo klapkę zabezpiecza zamek odporny na dzieci.
- B. B. Rasmussen i in., „Emissions of ultrafine particles from five types of candles during steady burn conditions”, Indoor Air 31(4), 2021, s. 1084-1094 - pięć rodzajów świec słupkowych przy spokojnym paleniu; tempo spalania 4,7-7,1 g/h w fazie stabilnej (4,4-7,3 g/h w pierwszej godzinie).
- Wikipedia, „Candle” - parafinowa świeca stołowa spala ok. 0,1 g wosku na minutę.
- RAL, „RAL-GZ 041: Kerzen” - dobrowolny znak jakości Gütegemeinschaft Kerzen; świece ze znakiem przy prawidłowym używaniu palą się równo i nie kapią, czas palenia zgadza się z opakowaniem, mało kopcą i dymią („ruß- und raucharm”), bez niepokojących ilości dioksyn i WWA, zakaz barwników azowych. Gütesicherung RAL-GZ 041, wydanie lipiec 2020 (PDF) - świeca stearynowa: co najmniej 90% stearyny; nazwa „świeca z wosku pszczelego” tylko przy wosku pszczelim bez domieszek, domieszkę zapachu lub barwnika trzeba dopisać, udział np. 10% albo warstwę wosku pszczelego wolno podać, ale nie w sposób sugerujący świecę z wosku pszczelego; badania m.in. kapania, kopcenia i czasu palenia świec stołowych, słupkowych i podgrzewaczy.
- Candles Europe, „Components of a candle” - woski mają z natury słaby zapach; parafina wciąż najczęściej używanym paliwem świec; wosk sojowy i palmowy z uwodornionych olejów; uwodornione oleje roślinne i stearyna głównie z palmy, soi i rzepaku; stearyna zwierzęca używana głównie w północnej Europie; wosk pszczeli w znacznie mniejszych ilościach z powodu słabej dostępności.
- Wikipedia, „Soy candle” - świece sojowe to zwykle świece w naczyniach, bo wosk sojowy topi się w niższej temperaturze niż tradycyjne woski; do świec wolnostojących potrzebne są dodatki.
- ECHA, „Complying with CLP when making or importing candles”, 2024 - świece są mieszaninami w rozumieniu CLP; uczulające składniki zapachowe powyżej progów wymagają na opakowaniu ostrzeżenia H317 albo EUH208 z nazwą substancji („może wywołać reakcję alergiczną”).
- NFPA, „Candle Fire Statistics”, lata 2020-2024 - 36% pożarów domów od świec zaczynało się w sypialni; ponad połowa wybuchała, gdy zbyt blisko świecy były meble, materace, pościel, zasłony, dekoracje, papier albo ubrania; w 21% świeca była bez nadzoru albo użyta niewłaściwie.
- National Candle Association, „Candle Fire Safety Tips” - gasić wszystkie świece przed snem i przed wyjściem z pokoju.
Ostatnia aktualizacja
Ilustracje redakcyjne w tym artykule powstały z użyciem generatywnej AI. Zdjęcia produktów to fotografie naszych świec.

Mateusz Lis
Współzałożyciel UrbanNote
Współzałożyciel UrbanNote, odpowiada za produkcję i skład: receptury wosków, dobór olejków eterycznych i kontrolę jakości. Pisze o nauce stojącej za zapachem - od składu chemicznego po fizykę spalania.
Wszystkie artykuły

