


przygotowała Marta Lis··12 min czytania
Czy świeczki zapachowe są szkodliwe? Każda płonąca świeca dokłada do powietrza w pokoju drobne cząstki i gazy ze spalania, a zapachowa także składniki kompozycji zapachowej, z których część może wywołać reakcję u osób uczulonych. W pomiarach komorowych, współtworzonych przez producentów świec, stężenia przeliczone na typowe warunki w pomieszczeniu były jednak zwykle dużo niższe od wartości zalecanych[1]. Ryzyko rośnie, gdy świeca kopci albo gdy pokój nie jest wietrzony.
Prowadzę manufakturę świec, więc mam w tym temacie interes. Dlatego przy badaniach przygotowanych z udziałem producentów świec albo firm zapachowych mówię to wprost. Nasze naturalne świece sojowe mają 100% wosku sojowego i bawełniany knot, ale świec „zdrowych” nie ma: każdy płomień coś do powietrza oddaje.
Co wydziela płonąca świeca?
Płonąca świeca oddaje do powietrza typowe gazy spalania: dwutlenek i tlenek węgla oraz tlenki azotu. Do tego dochodzą związki organiczne, między innymi formaldehyd, benzen i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), a także pył PM2.5 i cząstki ultradrobne. Ze świecy zapachowej parują jeszcze składniki kompozycji zapachowej[1].
Ilość i rodzaj tych substancji zmieniają się w trakcie palenia. Najlepiej widać to w pomiarach, które rozdzielają spokojne palenie, kopcenie i tlenie się knota po zgaszeniu:
| Co trafia do powietrza | Kiedy najwięcej | Co wiadomo |
|---|---|---|
| Sadza (węgiel elementarny) | gdy płomień kopci, np. w przeciągu albo przy za długim knocie | przy zaburzonym spalaniu stanowiła większość masy cząstek[2]; za długi knot daje wysoki płomień i sadzę[18] |
| Cząstki ultradrobne | przy spokojnym paleniu | składały się głównie z soli; ich źródłem były najpewniej dodatki do knota[3] |
| Biały dym organiczny | po zgaszeniu, gdy knot jeszcze się tli | to głównie odparowany i lekko utleniony wosk[3] |
| Formaldehyd i tlenki azotu | niezależnie od wosku i knota | rodzaj wosku i knota nie zmieniał ich emisji[2] |
| Składniki zapachowe | z ciepłego wosku, częściowo już przed zapaleniem | niektóre świece zapachowe oddają lotne związki także wtedy, gdy nie płoną[11] |
Co pokazują pomiary emisji świec?
W badaniu, które według autorów jako pierwsze porównało świece o dokładnie znanym składzie (24 próby w komorze 8 m³), stężenia przeliczone na typowe warunki w pomieszczeniach w większości mieściły się z dużym zapasem w wartościach zalecanych. Autorzy omawiają wyjątki, które w części prób dotyczyły benzo[a]pirenu, akroleiny i dwutlenku azotu[1].
Badanie sfinansowały stowarzyszenia producentów świec z Europy i obu Ameryk, świece wyprodukowali na jego potrzeby producenci, a wśród autorów są przedstawiciele Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Świec i firmy zapachowej[1]. Podobny, ogólniejszy wniosek ogłosiła analiza zespołu z firm zapachowych i producentów środków do domu: przy normalnym używaniu świece zapachowe „nie stwarzają znanego ryzyka”[4]. Zespół z Lund i Aarhus, w projekcie duńskiego Funduszu Innowacji z udziałem producentów świec, pokazał drugą stronę: gdy ruch powietrza szarpie płomieniem, emisje sadzy mają krótkie, silne skoki, dlatego autorzy zalecają liczyć ekspozycję z całego czasu palenia[2].
| Badanie | Co sprawdzono | Wynik | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Salthammer i in., 2021[1] | 4 woski (palmowy, parafina, sojowy, stearyna) w szklanych pojemnikach, 5 kompozycji zapachowych i świece bez zapachu, komora 8 m³ | w większości z dużym zapasem poniżej wartości zalecanych, kilka wyjątków (opis w sekcji o nowotworach); woski bez zapachu emitowały bardzo podobnie, świece bez zapachu mniej niż zapachowe | finansowanie: stowarzyszenia producentów świec; współautorzy z branży |
| Andersen i in., 2021[2] | 5 rodzajów świec przy zmiennym ruchu powietrza, komora 21,6 m³ | w masie cząstek dominowała sadza; wosk i knot zmieniały ilość sadzy, PM2.5 i WWA w cząstkach | świece słupkowe od producentów z konsorcjum projektu |
| Pagels i in., 2009[3] | 2 rodzaje świec stołowych: spokojne palenie, kopcenie, tlenie po zgaszeniu | największa masa cząstek przy kopceniu; po zgaszeniu kapturkiem dym z wosku | świece ze stearyny oraz stearyny z parafiną |
| Petry i in., 2014[4] | stężenia w typowym mieszkaniu w UE wyliczone z pomiarów w komorach | brak znanego ryzyka przy normalnym używaniu | autorzy z firm zapachowych i producentów środków do domu |
| Laursen i in., 2021[6] | randomizowane badanie: 36 młodych osób z łagodną astmą, 5 godzin w powietrzu z dymem świec | bez istotnych zmian w spirometrii, więcej zgłaszanych dolegliwości | jedna krótka ekspozycja, młodzi dorośli |
| Al Khathlan i in., 2023[8] | ankieta wśród 718 niepalących studentów | 24,8% używających świec zgłaszało dolegliwości, najczęściej ból głowy | ankieta jednorazowa, nie pokazuje przyczyny |
Czy świeczki są rakotwórcze?
W dymie świec mierzono benzen, formaldehyd i benzo[a]piren[1]. Wszystkie trzy Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uznaje za rakotwórcze dla ludzi (grupa 1)[5]. To opis zagrożenia, nie dawki. W pomiarach benzen i formaldehyd mieściły się w wartościach zalecanych, a benzo[a]piren w części prób nie, podobnie jak akroleina i dwutlenek azotu[1].
Benzo[a]piren należy do WWA. Zespół z Lund i Aarhus zmierzył, że skład wosku i knota zmieniał ilość WWA w cząstkach, podobnie jak ilość sadzy[2]. Tajwański zespół oszacował w 2026 roku ryzyko dla pracowników gabinetu aromaterapii, przy trzech świecach parafinowych z olejkiem eterycznym palonych 8 godzin dziennie przez 40 lat. Dodatkowe ryzyko raka płuca od samych WWA zwykle nie sięgało powszechnie przyjmowanego progu jednego na milion, ale przy słabej wentylacji nieco go przekroczyło (1,2 na milion)[23]. Benzenu i formaldehydu ten wynik nie obejmuje. Moim zdaniem najprostszy wniosek dla domu brzmi: świeca, która nie kopci, to mniej tych związków w powietrzu.
Czy świece zapachowe szkodzą przy astmie?
W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą 36 młodych osób z łagodną astmą spędziło 5 godzin w powietrzu z dymem świec, przy PM2.5 około 90 µg/m³. Spirometria i pozostałe pomiary w całej grupie nie zmieniły się istotnie, ale uczestnicy zgłaszali więcej dolegliwości niż przy oczyszczonym powietrzu[6].
To stężenie sześć razy wyższe niż dobowa wartość zalecana przez WHO (15 µg/m³)[22]. Autorzy piszą o łagodnym stanie zapalnym u mężczyzn i o mniejszym komforcie u wszystkich uczestników[6]. W kolejnej analizie tych samych osób dym świec lekko wpłynął na wskaźniki pracy małych dróg oddechowych, a związki z ogólnoustrojowym stanem zapalnym były słabe albo żadne. Całość autorzy podsumowują jako łagodny stan zapalny po dymie świec i po gotowaniu[7].
Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) wymienia palenie świec wśród domowych źródeł pyłu i zalicza osoby z astmą, POChP i chorobami serca, dzieci oraz osoby starsze do grup, które mogą być bardziej narażone na jego skutki. Zaznacza też, że o wpływie pyłu z pomieszczeń na zdrowie wiadomo mniej niż o pyle z zewnątrz[9].
W ankiecie wśród saudyjskich studentów ból głowy zgłaszało 15,2% używających świec zapachowych, duszność 8,9%, a kaszel 7,8%. Związek palenia dłuższego niż godzina z bólem głowy, kichaniem i świszczącym oddechem nie był jednak istotny statystycznie[8]. Amerykańskie Kolegium Alergii, Astmy i Immunologii (ACAAI) ostrzega, że świece zapachowe mogą szybko wywołać objawy alergii i astmy, i proponuje zamiast nich świece bezpłomieniowe[21]. Przy astmie zgaś świecę, gdy pojawi się kaszel albo ucisk w klatce piersiowej, a o paleniu świec porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.
Czy zapach świecy może uczulać?
Tak, u osób uczulonych na któryś ze składników. Substancje zapachowe często uczulają skórę, a niektóre także drogi oddechowe. W UE świeca jest mieszaniną w rozumieniu przepisów CLP: przy uczulającym składniku powyżej progu opakowanie musi mieć ostrzeżenie H317, a już od jednej dziesiątej progu zdanie EUH208[10].
Zdanie EUH208 podaje nazwę substancji i ostrzega, że może wywołać reakcję alergiczną. Według Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) służy właśnie osobom, które są już uczulone na ten składnik. Etykieta CLP trafia na opakowanie, a nie na sam wosk, a otwarty szklany pojemnik nie wystarcza jako opakowanie takiej mieszaniny[10]. Jeśli znasz swój alergen, na przykład z testów płatkowych, szukaj jego nazwy na opakowaniu przed zapaleniem świecy. Brak nazwy nie daje pewności: składnika poniżej jednej dziesiątej progu nie trzeba podawać, a małe świece mogą korzystać z części wyjątków od oznakowania[10].
Brak płomienia nie oznacza braku emisji. W pomiarach koreańskiego zespołu część świec zapachowych oddawała lotne związki także wtedy, gdy nie była zapalona[11]. Z kolei w domu testowym w USA terpeny z wosku zapachowego do kominka reagowały z ozonem i tworzyły nanocząstki w liczbie porównywalnej ze świecami[12]. W pomiarach z 2021 roku świece bez zapachu dawały mniej produktów ubocznych spalania niż zapachowe[1]. Gdy zapachy wywołują objawy, sensowniejsza jest świeca bez kompozycji zapachowej albo bezpłomieniowa; różnice opisuje poradnik o świecach bezzapachowych.
Czy świeca sojowa jest zdrowsza od parafinowej?
Badań zdrowotnych porównujących wosk sojowy z parafiną nie znalazłam, a pomiary emisji się różnią. W badaniu z Iowa State University z 2002 roku parafina wyraźnie kopciła, a wosk sojowy mało albo wcale[20]. W pomiarach z 2021 roku świece bez zapachu z soi, parafiny, wosku palmowego i stearyny emitowały bardzo podobnie[1].
Żaden wosk nie miał tam stale lepszego profilu emisji, choć to badanie sfinansowały stowarzyszenia producentów świec[1]. Badania z Iowa współfinansował z kolei fundusz promocji soi z tego stanu[20]. W żadnym z tych pomiarów nie badano skutków dla zdrowia.
Często cytowany wynik z South Carolina State University z 2009 roku, w którym parafina dawała toluen i inne węglowodory, a wosk sojowy nie, był wstępną analizą jakościową bez pomiaru ilości, przedstawioną na konferencji i finansowaną przez Departament Rolnictwa USA[13].
Branża świec powołała się na własne badanie z niemieckiego laboratorium z 2007 roku: według jej przedstawiciela nie wykryto benzenu ze świec parafinowych ani praktycznej różnicy między parafiną a woskami roślinnymi[14]. Nowsze pomiary pokazują też, że liczy się jakość konkretnej świecy: nawet między różnymi parafinami emisje mocno się różniły[15], a w pomiarach z Lund i Aarhus najwięcej sadzy i WWA dała jedna z dwóch świec parafinowych, a druga wypadła pośrodku, obok świec ze stearyny[2].
Moim zdaniem uczciwy wniosek brzmi więc: o tym, czym oddychasz, decyduje przede wszystkim jakość konkretnej świecy i to, czy kopci, a nie sam napis „sojowa”. Szerzej o różnicach między woskami piszę w porównaniu świec sojowych i parafinowych, a parametry wosku zbiera przewodnik po wosku sojowym.
Nasze świece są ręcznie wylewane w Warszawie z wosku sojowego, ale nie twierdzimy, że dzięki temu są zdrowe czy obojętne dla powietrza. Dotyczą ich te same zasady palenia co każdej innej świecy.
Czy knot może być szkodliwy?
Może, jeśli ma metalowy rdzeń z ołowiem. W pomiarach naukowców z amerykańskiej EPA 8% kupionych zestawów świec, wybranych dlatego, że wyglądały na świece z metalowym knotem albo metaliczną powłoką, miało knot z ołowiem. Według modelu autorów jedna taka świeca mogła podnieść stężenie ołowiu w pokoju powyżej normy dla powietrza zewnętrznego[16].
W USA świece z metalowym knotem wyprodukowane lub sprowadzone od 15 października 2003 roku są zakazane, jeśli ołów przekracza 0,06% masy rdzenia[17]. Znaczenie mają też dodatki w zwykłych knotach: w pomiarach z Lund cząstki ultradrobne ze spokojnego palenia pochodziły najpewniej z substancji ognioopóźniających w knocie, a autorzy zalecają producentom badać te emisje[3].
Trzecia sprawa to długość. Za długi knot daje wysoki płomień i sadzę[18]. W naszych świecach knot jest wyłącznie bawełniany, a karty produktów zalecają skracać go przed każdym zapaleniem.
Jak palić świecę, żeby mniej zanieczyszczać powietrze?
Świeca oddaje największą masę cząstek, gdy kopci[3], więc podstawą jest krótki knot i spokojny płomień z dala od przeciągu. Do tego wietrzenie pokoju i sesje nie dłuższe niż kilka godzin. Po zgaszeniu też przewietrz: knot jeszcze się tli i dymi, nawet gdy płomień zgasł pod kapturkiem gasidła[3].
| Nawyk | Po co |
|---|---|
| Skróć knot do ok. 5 mm przed każdym zapaleniem (tyle podają karty naszych świec, np. Słodkiej Warszawy; National Candle Association zaleca ¼ cala, czyli ok. 6 mm) | wysoki płomień kopci[18] |
| Stawiaj świecę z dala od otwartego okna, wentylatora i nawiewu | płomień szarpany ruchem powietrza daje skoki emisji sadzy[2][18] |
| Wietrz pokój: uchyl okno z dala od świecy albo przewietrz po zgaszeniu | szczególnie wysokie stężenia produktów spalania mogą powstać przy otwartym ogniu bez wentylacji[1] |
| Pal do 4 godzin naraz, potem pozwól woskowi ostygnąć | tak zalecają karty naszych świec w części o pielęgnacji |
| Gaś gasidłem albo zanurzając knot w płynnym wosku, nie mocnym dmuchnięciem | gasidło i zanurzenie nie poruszają płynnego wosku; knot dymi chwilę także po zgaszeniu kapturkiem[3] |
| Gaś świece, zanim pójdziesz spać albo wyjdziesz z pokoju | bezpieczeństwo pożarowe[19] |
Do przycinania przy dnie słoika najwygodniejsze są nożyczki do knotów z wyprofilowaną końcówką. Sposoby gaszenia i pomiary dymu po zgaszeniu porównuje poradnik o gasidle do świec. Jeśli mimo krótkiego knota na szkle zbiera się sadza, przyczyn szukaj w tekście dlaczego świeca kopci.

Gdy po zapaleniu świecy pojawia się ból głowy, kaszel albo świszczący oddech, zgaś ją i przewietrz pokój. Przy dzieciach pal świecę krócej i poza ich zasięgiem, a pierwsze palenie i codzienną pielęgnację opisuję w poradniku jak palić świecę sojową.
Najczęściej zadawane pytania
Nie, bo żadna świeca nie poprawia powietrza: każdy płomień dokłada cząstki i gazy ze spalania. W pomiarach komorowych stężenia przeliczone na typowe warunki w pomieszczeniu zwykle nie przekraczały jednak wartości zalecanych, poza nielicznymi wyjątkami. Mniej zanieczyszczeń daje świeca, która nie kopci: z krótkim knotem i z dala od przeciągu.
Wosk zapachowy do kominka się nie spala, więc nie daje sadzy, ale nie jest obojętny dla powietrza. W pomiarach w domu testowym terpeny z takiego wosku reagowały z ozonem i tworzyły nanocząstki w liczbie porównywalnej ze świecami. Autorzy piszą, że wpływ tych cząstek na zdrowie wymaga dalszych badań.
Parafina pochodzi z ropy naftowej, ale badań zdrowotnych porównujących ją z woskami roślinnymi nie znalazłam. Pomiary emisji się różnią: w badaniu z 2002 roku parafina kopciła wyraźniej niż wosk sojowy, a w badaniu z 2021 roku świece bez zapachu z obu wosków emitowały bardzo podobnie. Najwięcej sadzy powstaje, gdy świeca kopci.
Świeca to wosk (na przykład parafina, wosk sojowy, rzepakowy, pszczeli albo stearyna) i knot, a w świecach zapachowych także kompozycja zapachowa, często z barwnikiem. W UE świeca jest mieszaniną chemiczną w rozumieniu przepisów REACH i CLP, więc uczulające składniki zapachowe powyżej progów trzeba podać na opakowaniu.
Dzieci, osoby starsze i osoby z astmą mogą być według EPA bardziej narażone na skutki pyłu zawieszonego, którego domowym źródłem bywa palenie świec. Przy dzieciach pal świecę krócej, w wietrzonym pokoju i poza ich zasięgiem. Badań o wpływie dymu świec na zwierzęta domowe nie znalazłam, więc stosuj te same zasady.
Sprawdź na opakowaniu skład: rodzaj wosku, knot bez metalowego rdzenia i ostrzeżenia o składnikach uczulających (H317, EUH208). Przy alergii szukaj nazwy swojego alergenu, pamiętając, że składnik w bardzo małym stężeniu nie musi być wymieniony. Potem liczy się sposób palenia: krótki knot, brak przeciągu i wietrzenie ograniczają sadzę przy każdym wosku.
Źródła
- T. Salthammer i in., „Measurement and evaluation of gaseous and particulate emissions from burning scented and unscented candles”, Environment International 155, 2021, 106590 - 4 woski i 5 kompozycji zapachowych oraz świece bez zapachu, 24 próby w komorze 8 m³; CO, CO₂, NOx, formaldehyd, benzen, WWA, PM2.5, cząstki ultradrobne i składniki zapachowe; stężenia w typowych scenariuszach dla pomieszczeń w większości wyraźnie poniżej wartości zalecanych, wyjątki dla NO₂, akroleiny i benzo[a]pirenu; szczególnie wysokie stężenia mogą powstawać przy otwartym ogniu bez wentylacji; woski palmowy, parafinowy, sojowy i stearyna emitowały bardzo podobnie, żaden nie wypadł stale lepiej; świece bez zapachu dawały mniej produktów ubocznych spalania niż zapachowe; finansowanie: European Candle Association, National Candle Association, Latin American Candle Manufacturers Association; w komitecie doradczym siedem firm zapachowych; współautorzy z European Candle Association i firmy Arylessence. Pełny tekst (kopia autorska).
- C. Andersen i in., „Emissions of soot, PAHs, ultrafine particles, NOx, and other health relevant compounds from stressed burning of candles in indoor air”, Indoor Air 31(6), 2021, s. 2033-2048 - 5 rodzajów świec słupkowych przy zmiennym ruchu powietrza, komora 21,6 m³; w masie cząstek dominowała sadza; wosk i knot silnie wpływały na sadzę, PM2.5 i WWA w cząstkach, nie na NOx, formaldehyd i WWA w gazie; zapobieganie zaburzonemu spalaniu zmniejsza ekspozycję; najwięcej sadzy i WWA w cząstkach dała świeca parafinowa nr 5, najmniej WWA świeca ze stearyny palmowej, pozostałe (stearyna zwierzęca, parafina ze stearyną, druga parafina) pośrodku; projekt CANdle Development for Low Emissions (Innovation Fund Denmark), w konsorcjum producenci świec i European Candle Association, świece dostarczyli partnerzy przemysłowi; autorzy deklarują brak konfliktu interesów (pełny tekst PDF).
- J. Pagels i in., „Chemical composition and mass emission factors of candle smoke particles”, Journal of Aerosol Science 40(3), 2009, s. 193-208 (wersja autorska PDF) - świece ze stearyny oraz stearyny z parafiną; cząstki ultradrobne przy spokojnym paleniu z soli, najpewniej z dodatków ognioopóźniających w knocie; największa masa cząstek przy kopceniu; po zgaszeniu kapturkiem (3 s) silny wzrost cząstek, zdominowanych przez materię organiczną z wosku.
- T. Petry i in., „Human health risk evaluation of selected VOC, SVOC and particulate emissions from scented candles”, Regulatory Toxicology and Pharmacology 69(1), 2014, s. 55-70 - stężenia w typowym mieszkaniu w UE wyliczone z pomiarów w komorach; wniosek: przy normalnym używaniu świece zapachowe nie stwarzają znanego ryzyka; autorzy z ToxMinds, RIFM, SC Johnson, Firmenich, Procter & Gamble i Reckitt-Benckiser.
- IARC, Monographs Volume 100F „Chemical Agents and Related Occupations”, 2012 - tom o czynnikach z grupy 1 (rakotwórcze dla ludzi), obejmuje benzen, benzo[a]piren i formaldehyd.
- K. R. Laursen i in., „Acute health effects from exposure to indoor ultrafine particles - A randomized controlled crossover study among young mild asthmatics”, Indoor Air 31(6), 2021, s. 1993-2007 - 36 młodych niepalących osób z astmą, sesje 5 h, dym świec PM2.5 89,8 µg/m³; bez istotnych zmian spirometrii, FeNO i objętości nosa w porównaniu z czystym powietrzem; więcej zgłaszanych objawów; łagodny stan zapalny u mężczyzn, mniejszy komfort.
- K. R. Laursen i in., „Airway and systemic biomarkers of health effects after short-term exposure to indoor ultrafine particles from cooking and candles”, Particle and Fibre Toxicology 20, 2023, 26 - ta sama grupa; dym świec lekko wpłynął na wskaźniki małych dróg oddechowych, związki z ogólnoustrojowym stanem zapalnym słabe albo brak; wniosek autorów: łagodny stan zapalny po gotowaniu i dymie świec; finansowanie: fundacja Realdania Forskning, bez wpływu na badanie.
- N. Al Khathlan i in., „Extent of exposure to scented candles and prevalence of respiratory and non-respiratory symptoms amongst young university students”, BMC Public Health 23, 2023, 80 - ankieta przekrojowa, 718 niepalących studentów, 472 używało świec zapachowych; 24,8% z nich zgłaszało dolegliwości: ból głowy 15,2%, duszność 8,9%, kaszel 7,8%; związki z paleniem dłuższym niż 60 min nieistotne statystycznie.
- US EPA, „Indoor Particulate Matter” - palenie świec wśród domowych źródeł pyłu; większe ryzyko dla osób z chorobami serca i płuc (w tym astmą i POChP), dzieci i osób starszych; o skutkach pyłu z pomieszczeń wiadomo mniej niż o pyle z zewnątrz.
- ECHA, „Complying with CLP when making or importing candles”, 2024 - świece są mieszaninami w rozumieniu REACH i CLP; substancje zapachowe często uczulają skórę, niektóre także drogi oddechowe; H317 powyżej progu klasyfikacji, EUH208 od jednej dziesiątej progu, dla osób już uczulonych; etykieta na opakowaniu, otwarty szklany pojemnik nie jest wystarczającym opakowaniem; normy EN 15426 (kopcenie), EN 15493 (bezpieczeństwo pożarowe), EN 15494 (etykiety bezpieczeństwa).
- J. H. Ahn i in., „Characterization of hazardous and odorous volatiles emitted from scented candles before lighting and when lit”, Journal of Hazardous Materials 286, 2015, s. 242-251 - 6 rodzajów świec; lotne związki przed zapaleniem i po zapaleniu; niektóre świece zapachowe są silnym źródłem lotnych związków organicznych bez względu na to, czy płoną.
- S. S. Patra i in., „Flame-Free Candles Are Not Pollution-Free: Scented Wax Melts as a Significant Source of Atmospheric Nanoparticles”, Environmental Science & Technology Letters 12(2), 2025, s. 175-182 - dom testowy; terpeny z wosku zapachowego reagują z ozonem i tworzą nanocząstki w liczbie porównywalnej ze świecami; skutki zdrowotne wymagają dalszych badań; jeden ze współautorów jest pracownikiem producenta aparatury pomiarowej.
- NPR, „Candlelight: A Dash Of Toxin With Your Romance?”, 2009 - R. Massoudi i A. Hamidi (South Carolina State University), zjazd American Chemical Society: parafina dawała m.in. toluen, alkany i alkeny, wosk sojowy nie; praca jakościowa, bez pomiaru ilości; finansowanie Departamentu Rolnictwa USA.
- NBC News, „Candlelit dinners spark romance - and toxins”, 2009 - stanowisko branży: badanie z 2007 roku w niemieckim laboratorium, bez benzenu ze świec parafinowych i bez praktycznej różnicy między parafiną a woskami roślinnymi.
- M. Derudi i in., „Emission of air pollutants from burning candles with different composition in indoor environments”, Environmental Science and Pollution Research 21(6), 2014, s. 4320-4330 - świece w pojemnikach z różnych parafin; jakość wosku silnie wpływa na emisje.
- S. J. Wasson i in., „Lead in candle emissions”, Science of the Total Environment 296, 2002, s. 159-174 - US EPA; 100 zestawów świec wybranych dlatego, że wyglądały na świece z metalowym knotem albo metaliczną powłoką, 8% z knotem ołowianym; według modelu jedna świeca może podnieść stężenie ołowiu w pokoju powyżej normy EPA dla powietrza zewnętrznego (1,5 µg/m³).
- eCFR, 16 CFR 1500.17(a)(13) - zakaz świec z metalowym knotem wyprodukowanych lub sprowadzonych od 15.10.2003, jeśli ołów w rdzeniu przekracza 0,06% masy.
- National Candle Association, „Candle Safety Tips” - knot przycinany do ¼ cala przeciw wysokiemu płomieniowi i sadzy; świeca z dala od otwartych okien, wentylatorów i nawiewów; palenie w wietrzonych pomieszczeniach; gaszenie gasidłem albo delikatnym zdmuchnięciem, bez wody.
- National Candle Association, „Fire Safety Tips” - gaszenie wszystkich świec przed snem i przed wyjściem z pokoju.
- K. Rezaei, T. Wang, L. A. Johnson, „Combustion characteristics of candles made from hydrogenated soybean oil”, Journal of the American Oil Chemists' Society 79(8), 2002, s. 803-808 - Iowa State University; świece z uwodornionego oleju sojowego, parafiny i wosku pszczelego; parafina dawała dużo sadzy, wosk sojowy mało albo wcale; formaldehyd oznaczony ilościowo w dymie parafiny, przy wosku sojowym i pszczelim na poziomie próby kontrolnej albo nieco wyżej; skutków zdrowotnych nie badano; finansowanie: Iowa Soybean Promotion Board i Center for Advanced Technological Development, według Iowa State Daily, 29.10.2001.
- ACAAI, „Don't Let Hidden Holiday Allergies Ruin Your Good Cheer”, 2024 - świece zapachowe mogą szybko wywołać objawy alergii i astmy; zamiast nich świece bezpłomieniowe.
- WHO, „WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide”, 2021 - wartość zalecana dla PM2.5 w ujęciu dobowym: 15 µg/m³.
- C.-Y. Chen i in., „Emissions of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) from the Use of Scented Candles Under Different Environmental Conditions”, Toxics 14(7), 2026, 565 - jeden rodzaj świecy (parafina z olejkiem eterycznym) w małej komorze; model: 3 świece naraz w gabinecie 72-108 m³, 8 h dziennie, 250 dni w roku, 40 lat; większość oszacowań poniżej progu 1 na milion, w najgorszym wariancie (0,5 wymiany powietrza na godzinę) 95. percentyl 1,2 na milion; tylko WWA; finansowanie: National Science and Technology Council (Tajwan); brak konfliktu interesów.
Ostatnia aktualizacja

Marta Lis
Założycielka UrbanNote
Przychodzi ze świata beauty i kosmetyków, od lat otacza się pięknymi zapachami. Pisze o świecach, kompozycjach zapachowych i rzemiośle, które za nimi stoi - szuka słów dla tego, co czujesz, zanim zdążysz nazwać.
Wszystkie artykuły

