




przygotowała Marta Lis··12 min czytania
Świece sojowe czy parafinowe? Różnią się przede wszystkim surowcem: wosk sojowy powstaje z oleju roślinnego, parafina z ropy naftowej. Pozostałe różnice są mniejsze, niż piszą sklepy, i często zależą bardziej od konkretnego wosku, knota i olejku niż od samego napisu na etykiecie.
Robię świece wyłącznie z wosku sojowego, więc nie jestem tu bezstronna. Dlatego każdą przewagę soi podaję ze źródłem, a tam, gdzie dane jej nie potwierdzają, piszę to wprost. Nasze świece z wosku sojowego ręcznie wylewamy w Warszawie i dajemy im bawełniany knot.
Czym różnią się świece sojowe od parafinowych?
Świeca sojowa ma wosk z oleju sojowego utwardzonego wodorem[1], a parafinowa wosk otrzymywany przy rafinacji ropy naftowej[2]. W słoikach oba woski topią się w zbliżonej temperaturze. W badaniu z 2002 roku soja paliła się wolniej i kopciła mniej[3], a parafinę dostawcy wosków cenią za mocniejszy zapach podczas palenia[4].
Parametry w tabeli pochodzą z kart konkretnych wosków amerykańskiego dostawcy CandleScience, który handluje i soją, i parafiną. To przykłady popularnych gatunków, nie średnia z całego rynku.
| Cecha | Świeca sojowa | Świeca parafinowa |
|---|---|---|
| Surowiec | olej z nasion soi utwardzony wodorem[1] | produkt uboczny rafinacji ropy naftowej[2] |
| Jak często spotykana | jeden z kilku popularnych wosków roślinnych, obok m.in. palmowego[5] | najczęściej używany wosk do świec[2][5] |
| Topnienie: wosk do słoików | ok. 45-48°C (gatunek 464)[4] | ok. 48-52°C (IGI 4630 i 4627)[4] |
| Topnienie: wosk do świec bez naczynia | ok. 57°C, z dodatkami (BW-921)[4] | ok. 59°C (IGI 1239)[4]; parafina ogólnie zwykle 46-68°C[6] |
| Maksymalna ilość olejku zapachowego | 10% (464)[4] | 10% (IGI 4630), 12% (IGI 4627)[4] |
| Zapach podczas palenia | łagodniejszy | ceniona za mocniejszy[4] |
| Dojrzewanie przed pierwszym paleniem | ok. 2 tygodnie (464)[7] | 3-5 dni (IGI 4630)[8] |
| Tempo spalania | wyraźnie wolniejsze w pomiarach Iowa State University z 2002 roku[3] | szybsze[3] |
| Sadza | niewiele albo wcale[3] | więcej i ciemniejsza[3][8] |
| Wygląd | kremowobiały, nieprzezroczysty[7][9]; z czasem biały nalot[10] | gładki, z lekkim połyskiem[8]; nalot rzadko[2] |
| Typowe zastosowanie | głównie świece w naczyniach[9] | słoiki, podgrzewacze, świece wolnostojące i rzeźbione[2][4] |
Wniosek z tabeli: w świecy w słoiku sam wosk nie przesądza o wszystkim. Równie dużo zmieniają knot, olejek i sposób palenia. Jeśli szukasz świecy z samej soi, zobacz nasze naturalne świece sojowe: wosk jest w nich wyłącznie sojowy, a knot bawełniany.
Co to jest świeca parafinowa?
Świeca parafinowa to świeca, której paliwem jest parafina: mieszanina węglowodorów o 20-40 atomach węgla, otrzymywana z ropy naftowej, a także z węgla albo łupków bitumicznych[6]. Świeca z samej parafiny, bez barwnika i olejku, nie ma zapachu i jest biała z niebieskawym odcieniem[6]. To najczęściej używany wosk do świec[2].
Surowcem jest gacz parafinowy, czyli mieszanina oleju i wosku, która zostaje przy produkcji olejów smarowych. Rafineria oddziela z niego olej, a wosk oczyszcza i miesza tak, by uzyskać potrzebną twardość i temperaturę topnienia[6]. Pierwszą parafinę otrzymał w 1830 roku niemiecki chemik Carl Reichenbach[6].
Do świec sprzedaje się dwa rodzaje parafiny. Miękka, topiąca się poniżej ok. 54°C, dobrze przylega do szkła i służy do świec w słoikach oraz podgrzewaczy. Twarda, topiąca się powyżej tej granicy, trzyma kształt i trafia do świec wolnostojących[2]. Są też gotowe mieszanki parafiny z soją albo z woskiem kokosowym[4].
Z czego jest wosk sojowy?
Powstaje z oleju sojowego. Ziarna soi się czyści, łuskuje i rozgniata na płatki, z płatków wydobywa olej, a olej utwardza wodorem[1]. Zwykły wosk sojowy jest miękki, dlatego najczęściej wylewa się go do słoików i innych naczyń. Świece bez naczynia wymagają twardszych gatunków z dodatkami[9]. Gatunki, parametry i pracę z woskiem opisuje szerzej przewodnik po wosku sojowym.
Która świeca pali się dłużej: sojowa czy parafinowa?
Najczęściej sojowa, ale nie o stały procent. W badaniu Iowa State University z 2002 roku świece sojowe spalały się wyraźnie wolniej od parafinowych i zużywały mniej powietrza[3]. Krążące po sklepach „30-50% dłużej” nie ma źródła, które dałoby się sprawdzić. Na czas palenia wpływają też knot, średnica słoika i olejek.
Dostawca wosków łączy powolne palenie soi z jej niższą temperaturą topnienia[4], a sklepy robią z tego regułę. W świecach w słoikach różnica jest jednak niewielka: jak widać w tabeli wyżej, wosk sojowy i parafina do pojemników topią się w temperaturach różniących się o kilka stopni[4]. Kilkanaście stopni różnicy pojawia się dopiero przy twardej parafinie do form, np. IGI 1239 (ok. 59°C)[4].
Jak porównać czas palenia dwóch świec?
Podziel masę świecy przez czas palenia podany przez producenta. Wynik mówi, ile gramów świeca zużywa na godzinę: im mniej, tym wolniej się pali. Ten sam wzór działa dla każdego wosku, a cena podzielona przez godziny palenia daje koszt jednej godziny.
| Nasza świeca | Czas palenia | Zużycie na godzinę | Słoik |
|---|---|---|---|
| 120 g | ok. 30 h | ok. 4 g | średnica 6 cm, jeden knot |
| 190 g | ok. 40 h | ok. 4,8 g | średnica 7 cm, jeden knot |
| 350 g | do 70 h | od ok. 5 g | średnica 9 cm, dwa knoty |
Jeśli inna świeca o masie 200 g obiecuje 25 godzin, zużywa 8 g na godzinę, czyli znika szybciej niż każda z powyższych. Zestawiaj jednak słoiki o podobnej średnicy: im szersza tafla i więcej knotów, tym więcej wosku topi się w godzinę, co widać też w tabeli. Przy tym zastrzeżeniu gramy na godzinę mówią więcej niż sam napis „sojowa” czy „parafinowa”.
Która świeca mocniej pachnie: sojowa czy parafinowa?
Częściej parafinowa. CandleScience pisze, że parafinę ceni się właśnie za mocniejszy zapach podczas palenia, a soję za powolne spalanie[4]. Ilość olejku nie jest przy tym główną różnicą: wosk sojowy 464 i parafina IGI 4630 przyjmują maksymalnie po 10% olejku, a miękka parafina IGI 4627 do 12%[4].
Dostawca chwali też zapach parafin do słoików IGI 4630 i 4627 przed zapaleniem, czyli „na zimno”[4], a o wosku sojowym 464 pisze, że dodatki wzmacniają jego zapach[7]. Na to, jak pachnie gotowa świeca, wpływają jeszcze trzy rzeczy. Pierwsza to dojrzewanie: dla wosku 464 dostawca zaleca dwa tygodnie przed pierwszym paleniem[7], dla parafiny IGI 4630 od 3 do 5 dni[8]. Świeżo wylana świeca sojowa może więc pachnieć słabiej niż po pełnym dojrzewaniu. Druga to wielkość pokoju, bo zapach ocenia się w pomieszczeniu dopasowanym do wielkości świecy[7]. Trzecia to sam olejek, jego rodzaj i ilość, opisane we wpisie o olejkach zapachowych do świec.
Moim zdaniem łagodniejszy zapach soi nie jest wadą w sypialni ani w małym gabinecie, gdzie mocna świeca po godzinie zaczyna męczyć. W dużym salonie zamiast mocniejszego wosku wybrałabym większą świecę z dwoma knotami.
Czy świeca sojowa kopci mniej niż parafinowa?
Zwykle tak, ale knot ma tu duże znaczenie. W laboratorium Iowa State University (2002) świece parafinowe zostawiały dużo sadzy, a sojowe niewiele albo nic[3]. Dostawca, który sprzedaje oba woski, też zauważa, że parafina daje ciemniejszą sadzę[8]. Przy za długim knocie i w przeciągu kopci jednak każda świeca[5].
Z innymi związkami w dymie sprawa jest mniej jednoznaczna. Wynik zależy od tego, kto badał, jakie świece i za czyje pieniądze:
| Badanie | Co wyszło | Na co uważać |
|---|---|---|
| Iowa State University, 2002[3] | parafina: dużo sadzy i niewielkie, ale mierzalne ilości formaldehydu; soja: mało sadzy, formaldehyd na poziomie próby kontrolnej albo trochę wyżej | program badań, z którego pochodzi ta praca, finansował m.in. fundusz promocji soi plantatorów z Iowa, a prowadzący mówił, że badania miały podeprzeć danymi twierdzenia producenta świec sojowych i je zweryfikować[11]; wpływu na zdrowie nie mierzono |
| South Carolina State University, 2009[12] | w dymie parafiny m.in. toluen, alkany i alkeny, w dymie soi nie | wstępne wyniki przedstawione na konferencji, analiza jakościowa bez liczb; grant Departamentu Rolnictwa USA z programu wspierającego zbyt płodów rolnych[13] |
| Badanie branży świec, 2007[13] | według naukowca z firmy produkującej świece w dymie świec parafinowych nie było benzenu, a od świec roślinnych różniły się one w praktyce niewiele | znane tylko z wypowiedzi dla mediów |
| Fraunhofer WKI, 2021[14] | niearomatyzowane świece z czterech wosków (sojowego, parafinowego, palmowego i stearyny) dały zbliżone emisje; żaden wosk nie był stale lepszy | finansowanie: stowarzyszenia producentów świec |
| Politechnika Mediolańska, 2014[15] | różne parafiny w słoikach emitowały wyraźnie różnie, decydowała jakość wosku | porównano tylko parafiny |
Amerykańskie stowarzyszenie producentów świec (NCA) stoi na stanowisku, że każdy dobry jakościowo wosk pali się czysto i w ten sam sposób[5]. To głos organizacji branżowej, więc traktuję go jak jedno ze zdań w sporze, a nie rozstrzygnięcie.
Moim zdaniem z tych pomiarów nie da się wyprowadzić prostego podziału na wosk dobry i zły. Pewniejsze jest to, że czarny nalot na szkle i smugi na ścianie to znak złego spalania, który zwykle naprawia krótszy knot. Przyczyny dymienia po kolei omawia tekst dlaczego świeca kopci, a badania wpływu świec na zdrowie zebrałam w artykule czy świeczki zapachowe są szkodliwe.
Czy parafina tuneluje bardziej niż wosk sojowy?
Na początku bywa, że tak, ale trwały tunel to sprawa knota, nie wosku. Według CandleScience parafina w pierwszych paleniach schodzi w dół, zanim płynny wosk dojdzie do ścianek, więc świecę ocenia się po 3-4 paleniach[8]. Dołek wokół knota, który nie znika, ten sam dostawca uznaje za znak zbyt małego knota[10].
Przy każdym wosku najważniejsze jest pierwsze palenie: zgaś świecę dopiero wtedy, gdy płynny wosk sięga ścianek słoika. Ile to trwa i jak uratować świecę, w której tunel już powstał, opisują poradnik jak palić świecę sojową oraz tekst o tunelowaniu świecy. Palenie kończ, gdy na dnie słoika zostaje ok. 1,3 cm wosku[5].
Który wosk łatwiej domyć ze słoika?
Resztki z dna usuniesz z obu wosków tak samo: po schłodzeniu słoika w zamrażalniku albo po zalaniu go gorącą wodą, jak w poradniku jak usunąć wosk. Różnica wychodzi przy myciu. Wosk sojowy to tłuszcz roślinny, więc ciepła woda z płynem do naczyń zmywa go jak tłuszcz z patelni. Parafina w wodzie się nie rozpuszcza[6], więc jej resztki lepiej najpierw zeskrobać, a dopiero potem myć szkło.
Jak odróżnić świecę sojową od parafinowej?
Najpewniej po składzie na etykiecie albo w opisie produktu. Pomocne są też cztery cechy: powierzchnia wosku, biały nalot, kształt świecy i sadza na szkle. Żadna nie daje pewności, bo popularne są mieszanki soi z parafiną[4], a dodatki zmieniają wygląd wosku sojowego[7].
- Skład. Szukaj „100% wosk sojowy”. Sama nazwa „świeca sojowa” albo „wosk naturalny” bez procentów może oznaczać mieszankę, bo dostawcy sprzedają gotowe woski parafinowo-sojowe[4].
- Połysk. Parafina do słoików bywa lekko błyszcząca[8], a wosk sojowy ma kremowobiały, nieprzezroczysty wygląd[7][9]. Twarda parafina do form bywa półprzezroczysta[4].
- Biały nalot. Kredowy nalot na wierzchu albo przy szkle to drobne kryształy, które z czasem pojawiają się na każdym wosku sojowym i nie zmieniają ani palenia, ani zapachu[10]. Parafina go nie tworzy[2]. Brak nalotu niczego nie przesądza, bo w części wosków sojowych ograniczają go dodatki[7]. Więcej o jego przyczynach: skąd biały nalot na świecy sojowej.
- Kształt. Świeca bez naczynia, na przykład słupek albo figurka, rzadko jest z samej soi, bo zwykły wosk sojowy jest na to za miękki[9].
- Szkło po paleniu. Ciemny nalot sadzy częściej zostawia parafina[8], ale najpierw sprawdź knot: za długi kopci przy każdym wosku[5].
Czego nie sprawdzisz w domu: proporcji mieszanki. Świeca może mieć w wosku tyle soi, ile zdecydował producent, i z wyglądu tego nie ocenisz. W razie wątpliwości zapytaj sprzedawcę o pełny skład wosku.
Skąd pochodzi soja i parafina do świec?
Parafina pochodzi z ropy naftowej, a dokładniej z produktu ubocznego produkcji olejów smarowych[6]. Wosk sojowy powstaje z soi, którą sieje się co roku. Świece to dla soi rynek niewielki: według Our World in Data 77% światowej soi idzie na paszę dla zwierząt, a ok. 4% na biopaliwa, smary i inne zastosowania przemysłowe[16].
Uprawy soi są jedną z przyczyn wycinki lasów w Ameryce Łacińskiej. Moratorium z 2006 roku ograniczyło ten problem w brazylijskiej Amazonii, ale część wycinki mogła przenieść się do sąsiednich regionów[16]. Soję modyfikowaną genetycznie i deklaracje dostawców omawia wspomniany przewodnik po wosku sojowym.
Dlatego nie piszę tu, która świeca jest lepsza dla planety. Uczciwe porównanie wymagałoby oceny całego cyklu życia obu wosków, a takiego badania dla świec nie znalazłam. CandleScience, który sprzedaje oba woski, nazywa wosk sojowy marzeniem marketingowca, bo świece z niego da się opisać długą listą haseł o środowisku[1]. Lista haseł to jednak nie pomiar. Pewne jest pochodzenie: roślina albo ropa.
Świeca sojowa czy parafinowa: co wybrać?
Do świecy w słoiku, którą palisz w domu, wybrałabym sojową, bo spala się powoli i mało kopci[3]. Parafinowa ma sens, gdy chcesz świecy wolnostojącej, mocno barwionej albo mocnego zapachu w dużym pokoju. W obu przypadkach więcej niż wosk zmienia krótki knot i spokojny płomień.
| Czego szukasz | Wybór | Dlaczego |
|---|---|---|
| Świeca w słoiku do sypialni, gabinetu albo łazienki | sojowa | wolniejsze spalanie, mniej sadzy[3] i łagodniejszy zapach, który w małym pokoju nie męczy |
| Mocny zapach w dużym salonie | parafinowa albo mieszanka | zwykle pachnie mocniej podczas palenia[4] |
| Świeca wolnostojąca albo rzeźbiona, intensywny kolor | parafinowa | twarda parafina trzyma kształt, dobrze przyjmuje barwniki i nie tworzy nalotu[2] |
| Wosk z rośliny zamiast z ropy | sojowa, ze 100% soi w składzie | wosk z oleju sojowego[1]; sprawdź, czy to nie mieszanka[4] |
| Robienie świec w domu, w słoikach | sojowa | miękki wosk do pojemników, wiele gotowych gatunków[4]; kroki w poradniku jak zrobić świecę sojową |
| Wrażliwość na zapachy | świeca bez zapachu | w pomiarach z 2021 roku niearomatyzowane świece dawały mniej produktów spalania niż zapachowe[14] |
Jeśli zapachy cię męczą, różnice między świecami bez kompozycji zapachowej opisuje tekst o świecach bezzapachowych, a woski naturalne zestawia ze sobą porównanie wosku sojowego i pszczelego.
Najczęściej zadawane pytania
Do świec w słoikach palonych w domu lepiej wypada wosk sojowy: w badaniu z 2002 roku palił się wolniej i dawał mniej sadzy niż parafina. Parafina wygrywa twardością, mocniejszym zapachem podczas palenia i łatwością barwienia. Żaden wosk nie zastąpi jednak krótkiego knota i palenia z dala od przeciągu.
Najpierw przeczytaj skład i szukaj „100% wosk sojowy”. Wosk sojowy jest kremowobiały, nieprzezroczysty i z czasem pokrywa się białym, kredowym nalotem, który na parafinie zdarza się rzadko. Parafina w słoiku bywa lekko błyszcząca. Świeca bez naczynia rzadko bywa z samej soi, bo zwykły wosk sojowy jest na to za miękki.
Nie. Wosk to szersza nazwa, która obejmuje woski roślinne, takie jak sojowy, palmowy czy kokosowy, wosk pszczeli i parafinę, czyli wosk z ropy naftowej. W mowie potocznej „wosk do świec” często oznacza właśnie parafinę, bo to najczęściej używany wosk w świecach.
To biała, bezwonna mieszanina węglowodorów o 20-40 atomach węgla. Otrzymuje się ją przy rafinacji ropy naftowej z produktu ubocznego produkcji olejów smarowych. Topi się zwykle w 46-68°C. Poza świecami służy między innymi do powlekania serów, produkcji papieru woskowanego i smarowania łańcuchów rowerowych.
Nie ma jednej liczby. W badaniu Iowa State University świece sojowe spalały się wyraźnie wolniej niż parafinowe, ale popularne „30-50% dłużej” nie ma sprawdzalnego źródła. Porównuj masę świecy z czasem palenia z etykiety: przy 190 g wosku i ok. 40 godzinach palenia, jak w naszej średniej świecy, wychodzi ok. 4,8 g na godzinę.
Zwykle tak. Dostawcy wosków cenią parafinę za mocniejszy zapach podczas palenia, a popularne parafiny do słoików opisują też jako dobrze pachnące przed zapaleniem. Nie wynika to z większej ilości olejku: woski sojowy i parafinowy do słoików przyjmują po ok. 10%. Świeca sojowa potrzebuje za to ok. dwóch tygodni dojrzewania.
Tak. Dostawcy sprzedają gotowe mieszanki parafiny z soją, które łączą mocniejszy zapach parafiny z wyglądem soi, a sama nazwa „świeca sojowa” nie mówi, ile soi jest w wosku. Jeśli zależy ci na czystej soi, szukaj w składzie „100% wosk sojowy” albo zapytaj producenta o pełny skład.
Pomiary nie dają jednej odpowiedzi. W badaniu z 2002 roku parafina dawała dużo więcej sadzy, ale w pomiarach Fraunhofer WKI z 2021 roku niearomatyzowane świece z soi i parafiny emitowały bardzo podobnie. Więcej zależy od knota, przeciągu i jakości konkretnej świecy niż od samego wosku.
Źródła
- CandleScience, „What exactly is soy wax?” - wosk sojowy z oleju sojowego: ziarna czyszczone, łuskane i płatkowane, olej wydobyty i uwodorniony; mieszanki soi z parafiną; zdanie, że wosk sojowy jest „marzeniem marketingowca” (a marketer’s dream), bo świece z niego można reklamować długą listą haseł o środowisku.
- CandleScience, „Paraffin Wax” - parafina jako produkt uboczny rafinacji ropy naftowej i najczęściej używany obecnie wosk do świec; mocne kolory i zapach; świece parafinowe nie pokrywają się nalotem jak woski naturalne; parafina miękka (topnienie poniżej 130°F, ok. 54°C) do słoików i podgrzewaczy, twarda (powyżej) do świec wolnostojących.
- K. Rezaei, T. Wang, L. A. Johnson, „Combustion characteristics of candles made from hydrogenated soybean oil”, Journal of the American Oil Chemists’ Society 79(8), 2002, s. 803-808 - Iowa State University; świece z wosku sojowego, z parafiny i z wosku pszczelego; z parafiny dużo sadzy i formaldehyd oznaczony ilościowo; z soi sadzy mało albo wcale, formaldehyd na poziomie próby kontrolnej lub nieco wyżej; świece sojowe spalały się istotnie wolniej i potrzebowały mniej powietrza; skutków zdrowotnych nie badano; finansowania streszczenie nie podaje (zob. Iowa State Daily, 2001).
- CandleScience, „Candle Wax Guide” - tabela wosków: Golden Brands 464 (topnienie 113-119°F, ok. 45-48°C, olejek do 10%), IGI 4630 (119°F, ok. 48°C, do 10%), IGI 4627 (125°F, ok. 52°C, do 12%), IGI 1239 A (138°F, ok. 59°C, twarda, półprzezroczysta), BW-921 (135°F, ok. 57°C, soja z dodatkami do form); mieszanki parafina-soja (IGI 6006, IGI 6028, BW-910) i parafina-kokos (IGI 6046); wosk o niższej temperaturze topnienia, jak soja, pali się powoli, a parafina jest ceniona za mocniejszy zapach podczas palenia.
- National Candle Association, „FAQs” - parafina najczęściej używanym woskiem do świec, częste są też wosk pszczeli, sojowy i palmowy; stanowisko stowarzyszenia: wszystkie dobre jakościowo woski palą się czysto, bezpiecznie i w ten sam sposób; o sadzy decydują głównie długość knota i zaburzenia płomienia; knot przycinany do ¼ cala; świecę w naczyniu przestać palić, gdy zostaje ½ cala (ok. 1,3 cm) wosku.
- Wikipedia, „Paraffin wax” - mieszanina węglowodorów o 20-40 atomach węgla z ropy naftowej, węgla lub łupków; świeca bez barwnika i zapachu bezwonna, niebieskawobiała; topnienie zwykle ok. 46-68°C; nierozpuszczalna w wodzie; surowiec: gacz (slack wax) z rafinacji olejów smarowych; pierwsza parafina: Carl Reichenbach, 1830; zastosowania m.in. powłoki serów, papier woskowany, smarowanie łańcuchów rowerowych.
- CandleScience, „Golden Brands 464 Soy Wax” - wosk sojowy do pojemników: topnienie 113°F (45,0°C), gładka, nieprzezroczysta powierzchnia, dodatki na bazie soi ograniczające nalot; dojrzewanie dwa tygodnie; zapach oceniać w pomieszczeniu dopasowanym do wielkości świecy.
- CandleScience, „IGI 4630 Harmony Blend Wax” - w pełni rafinowana parafina do pojemników: topnienie 119°F (48,3°C), gładka, nieprzezroczysta, lekko błyszcząca powierzchnia; w pierwszych paleniach parafina schodzi w dół, zanim kałuża dojdzie do ścianek, ocena po 3-4 paleniach; parafina zwykle daje ciemniejszą sadzę niż soja; dojrzewanie 3-5 dni.
- Wikipedia, „Soy candle” - świece sojowe zwykle w naczyniach, bo wosk sojowy topi się niżej niż tradycyjne woski; świece wolnostojące wymagają dodatków.
- CandleScience, „Soy Wax Troubleshooting Guide” - nalot (frosting) to drobne kryształy na powierzchni; z czasem pojawia się na każdym wosku sojowym i nie wpływa na palenie ani zapach; tunelowanie jako znak za małego knota.
- Iowa State Daily, „Prof’s research shows soy could replace current wax in candles”, 29.10.2001 - T. Wang i L. Johnson (Iowa State University) badają wosk sojowy jako zamiennik parafiny; badania finansuje Iowa Soybean Promotion Board razem z Center for Advanced Technological Development; według Wanga mają też dostarczyć danych, które sprawdzą twierdzenia producenta świec sojowych, dotąd bez naukowego oparcia; etap badania spalania był wtedy zakończony.
- NPR, „Candlelight: A Dash Of Toxin With Your Romance?”, 2009 - R. Massoudi i A. Hamidi (South Carolina State University), zjazd American Chemical Society: z parafiny m.in. toluen, alkany i alkeny, z wosku sojowego nie; praca jakościowa, bez ilości; finansowanie Departamentu Rolnictwa USA.
- NBC News, „Candlelit dinners spark romance - and toxins”, 2009 - grant Departamentu Rolnictwa USA z programu badań, które mogą zwiększyć sprzedaż płodów rolnych; stanowisko branży: badanie z 2007 roku w niemieckim laboratorium, według naukowca producenta świec Blyth bez benzenu ze świec parafinowych i bez praktycznej różnicy wobec świec z wosków roślinnych.
- T. Salthammer i in., „Measurement and evaluation of gaseous and particulate emissions from burning scented and unscented candles”, Environment International 155, 2021, 106590 - Fraunhofer WKI, komora 8 m³; cztery woski (palmowy, parafina, sojowy, stearyna) z pięcioma kompozycjami zapachowymi i bez zapachu; świece niearomatyzowane z różnych wosków dały bardzo zbliżone emisje i mniej produktów spalania niż zapachowe; badanie opłaciły stowarzyszenia producentów świec z Europy i obu Ameryk.
- M. Derudi i in., „Emission of air pollutants from burning candles with different composition in indoor environments”, Environmental Science and Pollution Research 21(6), 2014, s. 4320-4330 - Politechnika Mediolańska; świece w pojemnikach z różnych parafin; jakość wosku silnie wpływa na emisje.
- H. Ritchie, Our World in Data, „Drivers of Deforestation” - soja wśród głównych przyczyn wylesiania w tropikach; 77% światowej soi na paszę, ok. 4% na biopaliwa, smary i inne zastosowania przemysłowe (dane z 2018 roku); moratorium sojowe z 2006 roku ograniczyło wycinkę w Amazonii, część mogła przenieść się do sąsiednich regionów.
Ostatnia aktualizacja
Ilustracje redakcyjne w tym artykule powstały z użyciem generatywnej AI. Zdjęcia produktów to fotografie naszych świec.

Marta Lis
Założycielka UrbanNote
Przychodzi ze świata beauty i kosmetyków, od lat otacza się pięknymi zapachami. Pisze o świecach, kompozycjach zapachowych i rzemiośle, które za nimi stoi - szuka słów dla tego, co czujesz, zanim zdążysz nazwać.
Wszystkie artykuły

