


przygotowała Marta Lis··13 min czytania
Jeśli szukasz tego kremowego, kwiatowego rejestru w świecy: w naszych kompozycjach nie ma ylang-ylang, ale w sercu Słonecznego Sopotu są jaśmin i heliotrop; jaśmin to kwiat, który perfumiarze często stawiają obok ylang-ylang. Pozostałe nasze kompozycje zapachowe opisujemy nutami głowy, serca i bazy.
Jak pachnie ylang-ylang?
Ylang-ylang pachnie słodko, kremowo i gęsto kwiatowo. Pod słodyczą budyniu czuć gumę, przejrzałego banana i morelę, a na wierzchu jasny błysk jaśminu i kwiatu pomarańczy.[1][2] Z bliska czysty olejek bywa lekko apteczny i korzenny, jak goździk. Żywy kwiat pachnie delikatniej niż olejek.[3]
Katalogi surowców opisują zapach olejku długą listą przymiotników: słodki, kwiatowy, balsamiczny, zielony, korzenny, zwierzęcy, drzewny, woskowy i skórzany.[1] Dawniej nazywano go „jaśminem dla ubogich”, bo pachnie podobnie do jaśminu.[3]
Słownik: słowa, którymi opisuje się ylang-ylang
| Słowo | Co oznacza w ylang-ylang | Kto tak opisuje |
|---|---|---|
| kremowy, maślany | gładka, gęsta słodycz, jak budyń | Wikipedia, The Perfume Society, Delacourte |
| gumowy | ślad gumy; niektórym przypomina lakier do paznokci albo celuloid | Wikipedia, Delacourte |
| owocowy | zbyt dojrzały banan, morela | Delacourte, The Perfume Society |
| korzenny | goździk, lewkonia, coś z cynamonu | Delacourte, The Perfume Society |
| apteczny, kamforowy | chłodny błysk czystego olejku, zanim przyjdzie słodycz | The Perfume Society, Delacourte |
| zwierzęcy | ciepły, cielesny cień pod kwiatem | Wikipedia, Delacourte |
| słoneczny, egzotyczny | skojarzenie z tropikami i olejkiem monoi | Delacourte |
Opisy w tabeli pochodzą z Wikipedii,[1] The Perfume Society[3] i z tekstu perfumiarki Sylvaine Delacourte.[2]
Jak samemu poznać zapach ylang-ylang?
- Powąchaj czysty olejek na pasku papieru i nie oceniaj go po pierwszym wdechu. Sylvaine Delacourte, przez 15 lat dyrektorka kreatywna Guerlain, przyznaje, że na pasku esencja nie zachwyca jej aż tak, ale w kompozycji uważa ją za wyjątkową.[2]
- Jeśli możesz, porównaj gatunek Extra z gatunkiem III. Różnica w składzie jest duża (patrz tabela gatunków), więc łatwiej wtedy wyczuć, która część zapachu jest owocowo-kwiatowa, a która ciężka.
- W perfumerii powąchaj Chanel N°5 albo Samsarę Guerlaina i szukaj pod kwiatami kremowej, lekko bananowej nuty. Obie kompozycje mają ylang-ylang w składzie (więcej w tabeli perfum).
Dlaczego olejek pachnie inaczej niż kwiat?
Perfumiarka Sylvaine Delacourte pisze wprost, że olejek ylang-ylang różni się od zapachu świeżego kwiatu, a The Perfume Society opisuje żywy kwiat jako „delikatnie słodki”.[2][3] Polska Wikipedia dodaje, że zapach kwiatów bywa zmienny, a u dziko rosnących drzew zdarza się nawet nieprzyjemny.[4] Do tego olejek z jednej destylacji dzieli się na frakcje o różnym składzie, więc butelka pokazuje wycinek kwiatu, a nie całość.[5]
Co składa się na zapach ylang-ylang?
Olejek to mieszanina kilkudziesięciu związków; już w 1986 roku w olejku pierwszego gatunku z Madagaskaru zidentyfikowano 52.[5] Przykład składu z jednej analizy olejku (GC-MS), z opisem zapachu tylko tam, gdzie podaje go źródło:
| Związek | Udział | Jak pachnie |
|---|---|---|
| trans-β-kariofilen | 12,9% | współtworzy zapach czarnego pieprzu; jest też w olejku goździkowym[6] |
| linalol | 11,4% | kwiatowy, z odrobiną przypraw[7] |
| germakren D | 11,2% | - |
| octan benzylu | 10,3% | słodki, kwiatowy, przypomina jaśmin; jest też składnikiem jaśminu i neroli[8] |
| octan geranylu | 9,9% | kwiatowy albo owocowo-różany[9] |
Udziały pochodzą z badania cytowanego w przeglądzie Tan i in. (2015).[5] Opisu zapachu germakrenu D źródła nie podają. Proporcje zmieniają się z gatunkiem olejku, o czym niżej, przy gatunkach.
Co to jest ylang-ylang?
Ylang-ylang to potoczna nazwa jagodlinu wonnego (Cananga odorata), zimozielonego drzewa z rodziny flaszowcowatych, i olejku destylowanego z jego kwiatów. Rośnie dziko od Indochin po północno-wschodnią Australię, a uprawia się go w strefie równikowej. Po polsku olejek nazywa się też ilangowym.[4][1]
To jeden z najszerzej używanych naturalnych surowców w perfumerii.[1] The Perfume Society szacuje, że ylang-ylang jest w nawet 40% wartościowych kompozycji perfumeryjnych.[3]
Jak wygląda drzewo i kwiat ylang-ylang?
- Drzewo: szybko rośnie i dorasta do 12-30 m; źródła podają tu różne wartości.[4][1] Na plantacjach przycina się je do wysokości człowieka, żeby dało więcej kwiatów i łatwiej było je zbierać.[2]
- Liście: owalne lub eliptyczne, 9-23 cm długości, o lekko karbowanym brzegu.[4]
- Kwiaty: zwisają w gronach z kątów liści. Mają sześć wąskich płatków długości 4-9 cm, najpierw zielonych, potem żółtych.[4] Intensywnie żółty kolor oznacza, że kwiat dojrzał zapachowo.[2]
- Kwitnienie: w naturalnym zasięgu od kwietnia do sierpnia, a zapylają je chrząszcze.[4] Na plantacjach Oceanu Indyjskiego drzewo kwitnie przez cały rok.[2]
- Owoce: czarne, zebrane w grona, ważny pokarm tropikalnych gołębi.[1][4]
Jak się czyta i pisze ylang-ylang?
Czyta się „ilang-ilang”; tak wymowę podpowiada The Perfume Society.[3] Słownik ortograficzny PWN zapisuje słowo z łącznikiem, „ylang-ylang”, jako nieodmienne i dopuszcza też pisownię bez łącznika: „ylang ylang”.[10] Nazwa to hiszpański zapis tagalskiego „ilang-ilang”; popularne tłumaczenie „kwiat kwiatów” Wikipedia uznaje za błędne.[1]
Czym różnią się gatunki olejku: Extra, I, II, III i Complete?
Gatunki to kolejne porcje olejku zbierane z jednej destylacji, która trwa 12-20 godzin. Pierwsza porcja, Extra (czasem Super Extra), jest najbogatsza i najbardziej owocowa, dlatego trafia do perfum. Gatunki I, II i III mają coraz więcej ciężkich związków. Complete to mieszanina wszystkich frakcji.[2][5]
| Gatunek | Kiedy powstaje | Czym się wyróżnia | Do czego służy |
|---|---|---|---|
| Extra (Super Extra) | pierwsze ok. 2 godziny destylacji[2] | najbogatszy i najbardziej owocowy, dużo octanu benzylu[2] | perfumy wysokiej klasy[5] |
| I, II | kolejne porcje | coraz mniej lotnych związków, więcej seskwiterpenów[5] | kosmetyki[5] |
| III | ostatnia porcja | najwięcej ciężkich seskwiterpenów | perfumowanie mydeł[5] |
| Complete | mieszanina wszystkich frakcji[2] | cały przekrój destylacji w jednej butelce | aromaterapia[2] |
Przegląd Tan i in. wyjaśnia, skąd te różnice: Extra jest bogaty w silnie pachnące, lotne związki, czyli linalol, eter p-krezylowo-metylowy, benzoesan metylu (o owocowym zapachu[11]), octan benzylu i octan geranylu. Kolejne gatunki mają coraz więcej mniej lotnych seskwiterpenów, takich jak β-kariofilen, germakren D i α-farnezen.[5] Gatunek III nie jest więc rozcieńczonym Extra, tylko olejkiem o innym składzie.
Kwiaty zbiera się od świtu do około 9 rano, kiedy pachną najmocniej, i destyluje szybko, bo są kruche.[2] Ile kwiatów potrzeba na kilogram olejku, źródła podają bardzo różnie: The Perfume Society około 400 kg,[3] polska Wikipedia 30 g olejku z 9 kg kwiatów, czyli około 300 kg,[4] a Delacourte tylko 40-50 kg.[2] Źródła nie wyjaśniają, skąd ta rozbieżność. Jedno drzewo daje przy tym ok. 10 kg kwiatów rocznie.[3] The Perfume Society łączy z tym wysoką cenę: ylang-ylang jest dziś na szczycie skali cen surowców perfumeryjnych.[3]
Czy cananga to to samo co ylang-ylang?
Nie do końca. Olejki ylang-ylang i cananga pochodzą z dwóch podgatunków tego samego drzewa i mają podobny skład, ale cananga zawiera znacznie więcej kariofilenu.[12][1] Delacourte dodaje, że canangę pozyskuje się wyłącznie na Jawie, a ylang-ylang przede wszystkim na Komorach, Madagaskarze i Majotcie.[2]
To ważne przy zakupach. W nazewnictwie INCI, którego używa się w składach kosmetyków, olejku ylang-ylang i canangi się nie rozróżnia.[12] Sam wpis „Cananga Odorata Oil” nie mówi więc, który z nich jest w środku; trzeba szukać słowa „ylang-ylang” i gatunku w opisie produktu.
Skąd pochodzi olejek ylang-ylang?
Około 80% światowej podaży olejku ylang-ylang pochodzi z Komorów, wyspiarskiego państwa u północnego wylotu Kanału Mozambickiego.[13] W 1998 roku olejek dawał 29% rocznego eksportu kraju.[1] Uprawia się go też na Madagaskarze, w tym na wyspie Nosy Be,[5] na Majotcie[2] i na Reunionie.[3]
Drzewo pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej. Pierwszą destylarnię olejku założył na Filipinach w 1860 roku niemiecki marynarz Albertus Schwenger, a na wyspy Oceanu Indyjskiego drzewo sprowadzili francuscy kolonizatorzy i duchowni.[2]
Jak czytać etykietę olejku ylang-ylang?
Na etykiecie szukaj czterech rzeczy: nazwy ylang-ylang (nie samej canangi), gatunku (Extra, I, II, III albo Complete), metody pozyskania i kraju pochodzenia. Gatunek mówi o zapachu więcej niż słowo „naturalny” na opakowaniu, bo Extra i III to olejki o wyraźnie innym składzie.[5]

- Nazwa. Słowo „ylang-ylang”, a nie sama nazwa Cananga odorata; dlaczego, wyjaśniamy przy olejku cananga.
- Gatunek. Extra, I, II, III albo Complete; co oznaczają, pokazuje tabela gatunków.
- Metoda. Olejek eteryczny powstaje przez destylację z wodą albo z parą wodną.[5] Ylang-ylang bywa też ekstrahowany rozpuszczalnikiem;[3] czym taki absolut różni się od olejku eterycznego, wyjaśniamy przy olejku jaśminowym.
- Pochodzenie. Komory, Madagaskar albo Majotta to główne źródła surowca.[13][2]
Jedna uwaga dla osób z wrażliwą skórą: Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów UE (SCCS) zalicza olejek ylang-ylang do uznanych alergenów kontaktowych u ludzi.[12] Warto o tym wiedzieć, zanim doda się go do domowego kosmetyku.
Jakie perfumy pachną ylang-ylang?
Najsłynniejszy przykład to Chanel N°5 z 1921 roku: jego twórca Ernest Beaux mówił, że bez ylang-ylang w sercu nie mógłby użyć tak dużej dawki aldehydów.[3] Ylang-ylang jest też w Joy Jeana Patou, Diorissimo, Samsarze Guerlaina, a z nowszych w Ylang 49 Le Labo i My Way Ylang Armaniego. Źródła do każdej pozycji są w tabeli.
| Perfumy | Rok, twórca | Rola ylang-ylang | Co jest obok |
|---|---|---|---|
| Chanel N°5 | 1921, Ernest Beaux | w sercu; według Beaux „trzyma” aldehydy[3] | aldehydy, róża, jaśmin[14] |
| Joy, Jean Patou | 1929, Henri Alméras | jeden z kwiatów obok głównej pary | jaśmin, róża, champaka, tuberoza[15] |
| Diorissimo, Dior | 1956, Edmond Roudnitska | jedna z nut obok konwalii | amarylis, boronia, jaśmin[16] |
| Samsara, Guerlain | 1989, Jean-Paul Guerlain, Gérard Anthony | w nutach głowy | bergamotka, brzoskwinia, jaśmin, drzewo sandałowe, wanilia, tonka[17] |
| Ylang 49, Le Labo | 2013 | nuta tytułowa kwiatowego szypru | gardenia, mech dębowy, paczula, wetywer, benzoes[18] |
| My Way Ylang, Giorgio Armani | 2024 | w sercu słodko-kwiatowej kompozycji | mango, bergamotka, absolut tuberozy, woda kokosowa, wanilia[19] |
Jak wybrać perfumy z ylang-ylang?
Patrz na sąsiednie nuty, bo to one decydują, którą stronę ylang-ylang pokażą perfumy. Z mango, wodą kokosową i wanilią powstaje kompozycja słodko-kwiatowa, jak My Way Ylang. Z paczulą, mchem dębowym i wetywerem wychodzi kwiatowy szypr, jak Ylang 49. Z aldehydami albo z drzewem sandałowym, wanilią i tonką dostajesz klasyki sprzed lat: N°5 i Samsarę.
Z czym łączyć ylang-ylang?
Ylang-ylang dobrze łączy się z większością nut kwiatowych, owocowych i drzewnych, zarówno w perfumach, jak i w domowych mieszankach olejków.[1] Perfumiarze otaczają nim jaśmin w bukietach białych kwiatów, łączą go z wanilią w kwiatowych kompozycjach orientalnych, a w nowszych perfumach zestawiają z bergamotką, owocami, paczulą i wetywerem.[3][2]
| Nuta | Co daje w parze z ylang-ylang | Przykład |
|---|---|---|
| jaśmin, tuberoza | bukiet białych kwiatów, w którym ylang-ylang dodaje kremowości[3][2] | Joy, My Way Ylang[15][19] |
| wanilia, tonka | kwiatowy orient; Delacourte pisze, że ylang-ylang dobrze komponuje się z nutami waniliowymi[2] | Samsara[17] |
| drzewo sandałowe | drzewna baza pod kwiatem | Samsara, Ylang 49[17][18] |
| paczula, wetywer, mech dębowy | kwiatowy szypr; tak Parfumo klasyfikuje Ylang 49 | Ylang 49[18] |
| bergamotka i owoce | owocowe i cytrusowe nuty głowy | Samsara, My Way Ylang[17][19] |
| aldehydy | lekkość i „szampańskie” otwarcie, które ylang-ylang utrzymuje w ryzach | Chanel N°5[3] |
W domowej mieszance olejków do dyfuzora albo kominka zasada jest ta sama: ylang-ylang pasuje do większości olejków kwiatowych, owocowych i drzewnych.[1] To jednak nuta intensywna i bogata,[3] więc zacznij od małej proporcji, dodawaj go po kropli i wąchaj mieszankę po każdej zmianie. To rada o zapachu w pomieszczeniu; o skórze przeczytaj uwagę o alergenie przy etykiecie.
O tym, jak perfumiarze układają nuty głowy, serca i bazy, piszemy w poradniku o piramidzie zapachowej.
Czy ylang-ylang to afrodyzjak?
Taką ma reputację, ale nie dowód. W Indonezji kwiatami posypuje się łoże nowożeńców,[1] a The Perfume Society nazywa ylang-ylang jedną z najbardziej zmysłowych nut, uchodzącą za afrodyzjak.[3] Przegląd badań z 2015 roku podaje to jako tradycyjne zastosowanie, a w podsumowaniu sprawdzonych właściwości afrodyzjaku nie wymienia.[5]
Podobnie jest z aromaterapią: tam ylang-ylang uchodzi za zapach rozluźniający.[3] Traktuj to jako opis nastroju, nie obietnicę działania; olejek nie jest lekiem.
Ylang-ylang w kulturze
- Filipiny. Kwiaty nawleka się razem z sampagitą (jaśminem wielkolistnym) na naszyjniki, które noszą kobiety i którymi zdobi się figury religijne.[1]
- Polinezja i Hawaje. Kwiatami aromatyzowano olej kokosowy do masażu,[5] a z kwiatów plecie się wieńce i girlandy lei.[4]
- Anglia XIX wieku. Modny olejek do włosów Rowland's Macassar Oil robiono z olejów roślinnych z dodatkiem olejków zapachowych, takich jak ylang-ylang. Tłusty olejek brudził oparcia foteli, więc zaczęto je przykrywać serwetkami, które po angielsku nazwano antimacassar.[20]
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć poznawanie kwiatowych nut, w przewodniku zapachowym opisujemy zapachy i nastroje bez perfumeryjnego żargonu.
Najczęściej zadawane pytania
Słodko, kremowo i gęsto kwiatowo. Pod słodyczą budyniu kryją się guma, przejrzały banan i morela, a nad nimi jaśminowy błysk. Czysty olejek z bliska bywa apteczny i korzenny, jak goździk, a żywy kwiat pachnie delikatniej. Najbogatszy i najbardziej owocowy jest gatunek Extra, a gatunki I, II i III są cięższe.
Trochę tak. Dawniej nazywano go nawet „jaśminem dla ubogich”, a oba kwiaty zawierają octan benzylu, związek o słodkim, jaśminowym zapachu. Ylang-ylang opisuje się jednak jako gęstszy i bardziej kremowy, z tonem gumy i przejrzałego banana. Perfumiarze często otaczają nim jaśmin w bukietach białych kwiatów.
Bo potrzeba na niego dużo kwiatów: od kilkudziesięciu do kilkuset kilogramów na kilogram olejku, zależnie od źródła. Jedno drzewo daje około 10 kg kwiatów rocznie, a zbiera się je od świtu do około 9 rano i szybko destyluje. Do perfum wysokiej klasy poleca się gatunek Extra, czyli pierwszą porcję destylacji.
Extra to pierwsza porcja olejku z destylacji kwiatów, zbierana przez mniej więcej dwie pierwsze godziny. Jest najbogatsza w lotne, silnie pachnące związki, takie jak linalol i octan benzylu, dlatego pachnie najbardziej owocowo i kwiatowo. Poleca się ją do perfum, a kolejne gatunki, I, II i III, trafiają do kosmetyków i mydeł.
Ylang-ylang jest w jego sercu, ale nie gra sam. My Way Ylang Giorgio Armaniego z 2024 roku to słodko-kwiatowa kompozycja, w której ylang-ylang stoi obok absolutu tuberozy i wody kokosowej, w głowie są mango i bergamotka, a w bazie wanilia. To kompozycja kilku nut, a nie zapach samego ylang-ylang.
Nie w gruncie. To tropikalne drzewo, które naturalnie rośnie od Indochin po północno-wschodnią Australię, lubi pełne lub częściowe słońce i kwaśną glebę lasu deszczowego. Polskiej zimy nie przetrwa. W Polsce jego zapach poznasz więc raczej z olejku i perfum niż z żywego kwiatu.
Tak. Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów UE zalicza olejek ylang-ylang do uznanych alergenów kontaktowych u ludzi, czyli substancji, które u części osób wywołują reakcję skórną. Jeśli masz skórę skłonną do uczuleń, pamiętaj o tym, zanim użyjesz czystego olejku do domowego kosmetyku albo do masażu.
Źródła
- Wikipedia: Cananga odorata. en.wikipedia.org/wiki/Cananga_odorata
- Sylvaine Delacourte: Ylang-Ylang w perfumerii: słoneczny kwiat Komorów (2026). blog.delacourte.com/pl/ylang-ylang-w-perfumerii-sloneczny-kwiat-komorow
- The Perfume Society: Ylang ylang. perfumesociety.org/ingredients-post/ylang-ylang
- Wikipedia: Jagodlin wonny. pl.wikipedia.org/wiki/Jagodlin_wonny
- Tan, L. T. H. i in. (2015). Traditional uses, phytochemistry, and bioactivities of Cananga odorata (ylang-ylang). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2015, 896314. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4534619
- Wikipedia: Caryophyllene. en.wikipedia.org/wiki/Caryophyllene
- Wikipedia: Linalool. en.wikipedia.org/wiki/Linalool
- Wikipedia: Benzyl acetate. en.wikipedia.org/wiki/Benzyl_acetate
- Wikipedia: Geranyl acetate. en.wikipedia.org/wiki/Geranyl_acetate
- Wielki słownik ortograficzny PWN: ylang-ylang. sjp.pwn.pl/so/ylang-ylang.html
- Wikipedia: Methyl benzoate. en.wikipedia.org/wiki/Methyl_benzoate
- SCCS (Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów UE): Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11 (2012), tabela 7-5. ec.europa.eu/health/scientific_committees/consumer_safety/docs/sccs_o_102.pdf
- Wikipedia: Comoros. en.wikipedia.org/wiki/Comoros
- Wikipedia: Chanel No. 5. en.wikipedia.org/wiki/Chanel_No._5
- Wikipedia: Joy (perfume). en.wikipedia.org/wiki/Joy_(perfume)
- Wikipedia: Diorissimo. en.wikipedia.org/wiki/Diorissimo
- Parfumo: Samsara, Guerlain (nuty, perfumiarze, rok). www.parfumo.com/Perfumes/Guerlain/Samsara
- Parfumo: Ylang 49, Le Labo (nuty, rok, recenzje). www.parfumo.com/Perfumes/Le_Labo/Ylang_49_Eau_de_Parfum
- Parfumo: My Way Ylang, Giorgio Armani (nuty, rok). www.parfumo.com/Perfumes/Giorgio_Armani/my-way-ylang
- Wikipedia: Macassar oil. en.wikipedia.org/wiki/Macassar_oil
Ostatnia aktualizacja
Ilustracje redakcyjne w tym artykule powstały z użyciem generatywnej AI. Zdjęcia produktów to fotografie naszych świec.

Marta Lis
Założycielka UrbanNote
Przychodzi ze świata beauty i kosmetyków, od lat otacza się pięknymi zapachami. Pisze o świecach, kompozycjach zapachowych i rzemiośle, które za nimi stoi - szuka słów dla tego, co czujesz, zanim zdążysz nazwać.
Wszystkie artykuły

